Cultuur

Of je nu vóór of tegen het koningshuis bent, van een mooi paleis kan vrijwel iedereen genieten. En dankzij de vele koningshuizen die door de eeuwen heen in Europa regeerden, kun je vrijwel iedere stedentrip combineren met een bezoek aan een paleis.

Natuurlijk zijn veel paleizen over the top, maar dat hoort er een beetje bij. Met een vorstenhuis zonder extravagante bouwstijl of kitscherige elementen hoorde je er in de zeventiende eeuw écht niet bij.

Zo heeft het Catharinapaleis in Sint-Petersburg een kamer die volledig bekleed is met barnsteen en beschikt het paleis in Versailles over de mooiste tuin van Europa. Een recenter paleis, het Roemeense Parlementspaleis, breekt bijna alle records met een oppervlakte van 370.000 vierkante meter, verdeeld over 12 verdiepingen.

Het blijft natuurlijk een kwestie van smaak, maar dit zijn volgens ons de twintig mooiste (voormalige) paleizen van Europa.

 

1. Paleis van Versailles

Zonder twijfel één van de grootste en mooiste paleizen ter wereld, via Claude Rozier

 

2. Palácio da Pena

In Sintra, zo’n 15 kilometer buiten Lissabon, ligt het prachtige Palácio da Pena, via April14

 

3. Slot Schönbrunn

Het schitterende Weense stadspaleis in Rococo-stijl, via Konrad

 

4. Catharinapaleis (Zomerpaleis)

Met 23(!) paleizen in- en rond de stad, mag Sint-Petersburg niet ontbreken in deze lijst, via John Chou

 

5. Palacio Real

Het koninklijk paleis in de Spaanse hoofdstad Madrid, via Konstantinos

 

6. Alhambra

Dit middeleeuwse paleis in het Spaanse Granada werd gebouwd door de Moren, via Jose Maria Cuellar

 

7. Palazzo Reale

In de 16e eeuw zetelde het Huis van Savoye in dit paleis in Turijn, via Ario Gaviore

 

8. Topkapipaleis

Het bekendste oosterse paleis van Europa kijkt uit over de Bosporus in Istanbul, via Skinnie Minnie

 

9. Peterhofpaleis

Het voormalige paleis van Peter de Grote ligt vlakbij Sint-Petersburg, via Buster & Bubby

 

10. Budavári Palota

De vorsten van het Hongaars-Oostenrijkse rijk zetelden in de Burcht van Boeda, via Qyzhang

 

11. Chateau de Chambord

170 kilometer ten zuiden van Parijs ligt het op-één-na-grootste paleis van Frankrijk, via Janna Pham

 

12. Paleis van Caserta

Dit paleis in Caserta was ooit het verblijf van de Koning van Napels in Zuid-Italië, via Mario

 

13. Drottningholm

Ook de ingetogen Zweden weten hoe een paleis er uit hoort te zien, zoals hier in Stockholm, via A Eschenburg

 

14. Parlementspaleis

Het oude paleis van Ceaucescu in Boekarest is het grootste en zwaarste gebouw van Europa, via Viorela Iacob

 

15. Sanssouci

In Potsdam, niet ver van Berlijn, ligt het prachtige 250 jaar oude paleis Sanssouci, via mbruck77

 

16. Buckingham Palace

Vooral van de achter- en binnenzijde is Buckingham Palace in Londen een prachtig paleis, via Stephenk1977

 

17. Slot Ludwigsburg

Ongeveer 10 km. ten noorden van Stuttgart ligt Slot Ludwigsburg, Duitslands grootste barokke kasteel, via Mohamed Haykal

 

18. Koninklijk Paleis van Brussel

Het Koninklijk Paleis in Brussel is nog steeds in gebruik als werkpaleis van Koning Albert, via Eszter Sara Kopal

 

19. Slot Belvedere

Het paleizencomplex Belvedere werd in de achttiende eeuw in Wenen gebouwd, via Ernesto

 

20. Amalienborg

Dit winterpaleis in Kopenhagen ligt rond een achthoekig paleisplein, via Jonathan Pearson

De één loopt graag rond in een strakke, moderne stad, zoals Rotterdam of Frankfurt, terwijl de ander liever in een oud stadscentrum vol historische elementen rondstruint.

Waar de eerste groep het voornamelijk moet doen met jonge steden en financiële districten in metropolen, is er voor de liefhebbers van oude stadskernen veel meer keus in Europa. We zetten de -naar ons idee- 30 mooiste historische steden op een rijtje.

1. Segovia (Spanje)

2.000 jaar oude stad in Castilië en Leon, 30 kilometer ten noorden van Madrid, via Rubén Seabra

 

2. Rome (Italië)

De Italiaanse hoofdstad Rome is één groot openluchtmuseum, via Moyan Brenn

 

3. Trier (Duitsland)

In Trier, bij de grens met Luxemburg, vind je nog veel Romeinse overblijfselen, via Dan

4. Plovdiv (Bulgarije)

Met bijna 6.000 jaar is Plovdiv Europa’s oudste continu bewoonde stad, via Emilofero

 

5. Lucca (Italië)

Deze Toscaanse stad heeft een schitterend middeleeuws stadscentrum, via Franz Eric Leósson

 

6. Athene (Griekenland)

Athene is één van de oudste steden van Europa, via Gregor Samsa

7. Granada (Spanje)

Een eeuwenoude stad in Zuid-Spanje, vol historische elementen, via Oscar

 

8. Brugge (België)

Brugge is Vlaanderen’s mooiste middeleeuwse stad, via Habub3

 

9. Praag (Tsjechië)

De Gouden Stad Praag was ooit één van de grootste steden van Europa, via Moyan Brenn

 

10. Istanbul (Turkije)

Ruim 2.500 jaar geleden gesticht als Byzantion, tegenwoordig heet de stad Istanbul, via Maistora

 

11. Tallinn (Estland)

Het oude stadscentrum van Tallinn wordt door UNESCO beschermd, via David Cunningham

 

12. Napels (Italië)

Napels werd door de Grieken gesticht als Neapolis en ligt vlakbij Pompeii, via Osvaldo Pieroni

 

13. Bath (Engeland)

Bath staat bekend om de mix van 18-eeuwse bouwstijlen en Romeinse elementen, via Archidave

 

14. Dubrovnik (Kroatië)

Het oude stadscentrum van deze havenstad trekt jaarlijks vele toeristen, via Tino

 

15. Luxemburg (Luxemburg)

Vanwege de centrale ligging had Luxemburg altijd een grote strategische waarde, via Wikipedia

 

16. Toledo (Spanje)

Al sinds de bronstijd is het Spaanse Toledo bewoond, via Ramiro PF

 

17. Carcassonne (Frankrijk)

De geschiedenis van het Zuid-Franse Carcassonne gaat terug tot 3.500 v. Chr., via Francesca Birini

 

18. Guimarães (Portugal)

Guimarães kwam ongeschonden uit de Aardbeving van Lissabon, in 1755, via Benjamin Dumas

 

19. Amsterdam (Nederland)

De eeuwenoude Amsterdams grachten en panden zijn wereldberoemd, via Mike Goldberg

 

20. Salzburg (Oostenrijk)

Salzburg heeft één van de best bewaarde barokke stadscentra van Europa, via Carlos Eduardo

 

21. Cádiz (Spanje)

Deze Andalusische stad is mogelijk de oudste van het Iberisch Schiereiland, via Marc

 

22. Marseille (Frankrijk)

Marseille, dat ooit Massilia heette, is de oudste stad van Frankrijk, via Christian Loverde

 

23. Nijmegen (Nederland)

Deze stad werd gesticht als Noviomagum, en is de oudste in de Benelux, via Rene Mensen

 

24. Sint Petersburg (Rusland)

Het originele stadscentrum van St. Petersburg is grotendeels bewaard gebleven, via Constantine Zuev

 

25. Český Krumlov (Tsjechië)

Český Krumlov, of Krummau, is een romantische stadje aan de Moldau, via Martien Uiterweerd

 

26. Keulen (Duitsland)

Keulen is de vierde stad van Duitsland, en heeft een Romeinse geschiedenis, via Andy

 

27. Stockholm (Zweden)

De oude binnenstad van Stockholm, Gamla Stan, is 700 jaar oud, via Claudio Ar.

 

28. Rabat (Malta)

Aan Rabat grenst de voormalige hoofdstad van Malta, Mdina, via Oliver Spiteri

 

29. Rijsel (Frankrijk)

Rijsel, of Lille, telt 200.000 inwoners en grenst aan de Belgische grens via Davide e Paola

 

30. Århus (Denemarken)

De tweede stad van Denemarken is de oudste plaats in Scandinavië, via Simon Fraser

Eerder deze week gaf gastschrijver Jacques R. Pauwels, auteur van onder andere Europese namen voor de wereld, al uitleg over de herkomst van de namen Rome, Verona, Venetië, Cadiz en Lyon. Vandaag verklaart hij de betekenis van nog eens vijf bekende Europese stedennamen, waaronder Londen en Parijs.

Gent (België)

Het Nederlandse woord “kant” stamt uit substraattalen die duizenden jaren geleden in onze regio gesproken werden. Oorspronkelijk bedoelde men met “kant” een rotsachtige bergwand, maar geleidelijk ging men de term ook gebruiken om te verwijzen naar een min or meer steile, al dan niet rotsachtige “waterkant” en –door associatie– met een haven. De haven van Piraeus, bijvoorbeeld, was in de Oudheid gekenmerkt door steile rotsachtige oevers, en stond daardoor ook bekend als Kantharos.

De stad Heraklion op het eiland Kreta had een soortgelijke haven, wat het logisch maakt dat de stad toen Candia genoemd werd. (De Venetianen zouden later Kreta in zijn geheel Candia noemen, en de rietsuiker die zij er aanplantten om in Europa aan de man te brengen, raakte zo bekend als “kandij”.) We vinden kant ook terug in Alicante, de naam van een Spaanse haven. En eveneens in Kent, de naam van het Engelse graafschap dat gelegen is tussen de monding van de Thames, de Noordzee en het Nauw van Calais met zijn steile klippen. Kent, Cantium in het Latijn, is dus inderdaad de Engelse “waterkant” bij uitstek.

De wortel kant is eveneens de sleutel van de etymologie van de naam van Gent. Ook Gent is een “waterkant”, want de stad is gelegen tussen de Leie en de Schelde. Gent ontstond naar verluidt iets ten zuiden van het huidige stadscentrum, namelijk ter hoogte van de Blandijn, een “berg” die relatief steil afdaalt naar de oevers van de twee Gentse waterlopen.

De term kant is natuurlijk iets minder gemakkelijk herkenbaar in de naam Gent dan in de Latijnse en Franse variantes van de naam van de stad, respectievelijk Gandavum en Gand, en ook in de Middelleeuws-Engelse versie, namelijk Gaunt. John of Gaunt was de naam van de zoon van de Engelse koning Edward III die in Gent geboren werd, terwijl zijn vader er anti-Franse plannen smeedde met de beroemde Gentse volksmenner Jacob van Artevelde.

Zicht op de Schelde vanaf een gebouw op de Blandijn, via Wikimedia

 

Wenen (Oostenrijk)

Op de indrukwekkende Weense Michaelerplatz, vlak voor de ingang van de Hofburg, het verblijf van de voormalige Habsburgkeizers, is een deel van de ruines van de Romeinse stad te zien, die zich daar 2.000 jaar geleden bevond. Vindobona, zoals de Romeinen de huidige Oostenrijkse hoofdstad noemden, was toentertijd een versterkte grensstad. Ten noorden van de Donau bevond zich namelijk het land van de oorlogszuchtige Germanen, dat nooit door Rome kon worden ingepalmd.

De stad lag aan de zuidelijke oevers van de Donau en aan de linkeroever van een onbenullig bijriviertje, vlak bij de plaats waar die in de Donau uitmondde. Dat bijriviertje heet de Wien, en heeft dus (in het Duits) dezelfde naam als de Oostenrijkse hoofdstad zelf. De Wien, in het Latijn de Vidunia genoemd loopt nu als een soort riool onder de oostelijke Ringstrasse, maar is verder stroomopwaarts nog te zien, bijvoorbeeld tegenover de ingang van het Paleis van Schönbrunn.

Van Vindobona, de Latijnse naam van Wenen, wordt ten onrechte beweerd dat hij iets te maken heeft met wijn, vinum in het Latijn. In werkelijkheid gaat het om een oeroude wortel uit de substraattalen, vin of vindu, die ook in de naam Venetië verscholen zit en verwijst naar een plaats of een volk in de buurt van water.

Het tweede deel van Vindobonum is de Latijnse variante van een andere term uit de substraattalen, namelijk banu, met de betekenis van “gebouw[en]”, “nederzetting”, of “stad”. We vinden die wortel terug in vele namen van Europese steden, bijvoorbeeld Boulogne en Bologna (allebei Bononia in het Latijn), Ratisbonne (de Franse versie van het Duitse Regensburg, waarbij opgemerkt kan worden dat Burg een perfecte Duitse vertaling is van banu), Narbonne, en natuurlijk Bonn (Bonna in het Latijn).

Vindobona was dus niets anders dan de betekenis van “nederzetting bij het water” uit het Latijn, “stad aan de oevers van de stroom”, of beter gezegd “stromen”, want het ging niet alleen om de oevers van de grote Donau maar ook om die van de kleine Wien. Simpelweg “Waterstad”, dus.

Stadsplan van het oude Wenen, via Wikipedia

 

Porto (Portugal) en Calais (Frankrijk)

In Portugal, nabij de monding van de Douro, bevindt zich de stad Porto, waarvan de naam zijn Latijnse afkomst moeiteloos laat herkennen: portus, “haven”.  Die haven had echter al een andere naam toen de Romeinen Portugal in hun Rijk inlijfden, namelijk Kale, een woord uit de “oud-Europese” substraattalen, met de betekenis van “steile oever”, “dijk”, of ook wel “haven”. Porto’s oude stadscentrum is inderdaad gelegen bovenop een steile oever van de Douro. De Romeinen begrepen waarschijnlijk niet wat die naam betekende, en voegden er het tautologische portus aan toe. Zo ontstond de term Portus Kale, dat zich in de loop der tijden tot “Portugal” zou ontwikkelen.

De oeroude term kale vinden we ook terug in de naam Calais, of Kales in Oud-Nederlands. Deze Franse havenstad ligt aan een kust die al even rotsachtig en steil is als de fameuse white cliffs van Dover aan de overkant van het Kanaal. De Fransen noemen het Kanaal de Pas de Calais, het “Nauw van Calais”, maar heel waarschijnlijk was de oorspronkelijke betekenis van die uitdrukking niet “Zeeëngte van [de stad] Kales” maar “Zeeëngte van [of met] de klippen”.

De stijle oevers van de Douro, via Fernanda

 

Parijs (Frankrijk)

Lang voor de komst van de Romeinen werd Frankrijk doorkruist door een netwerk van wegen die de belangrijkste Gallische oppida (nederzettingen) met elkaar verbonden. Eén van die wegen doorkruiste het land van noord naar zuid via Parijs, waar het bestaan van een eilandje in de Seine het gemakkelijker had gemaakt om die brede en machtige stroom te overbruggen.

De miljoenenstad Parijs is ontstaan als een bescheiden, maar strategisch en commercieel belangrijke nederzetting op dat eilandje, dat tegenwoordig bekend staat als Ile de la cité, dat “eiland van de stad”, als in “eiland waarop de stad zich bevindt” betekent. Ten tijde van Julius Caesar heette die “stad op het eiland” echter niet Parijs maar Lutetia of Lucotetia. In die vreemde naam steekt de substraattaalwortel lug of lig, die we ook terugvinden in de latijnse naam van de Loire, Liger, en die verwijst naar (liefst ondiep of traagstromend) water en ook naar modder. De Loire is dus de “ondiepe” of “trage” of “modderachtige” stroom. En Lutetia, de oorspronkelijke naam van de Lichtstad, betekent niets anders dan “nederzetting in de modder”.

Caesar “kwam, zag en overwon”, en de Romeinen vestigden zich weldra ook in Parijs. Niet op het drukbevolkte eilandje Lutetia, maar op de rive gauche (linkeroever), waar je vandaag de dag langs de Boulevard St. Michel nog de ruines van hun badinstallaties kan bewonderen. De Romeinen hadden de gewoonte om naar Gallische steden te verwijzen met de naam van de stam die er woonde, en op Lutetia hoorde de stam der Parisi thuis. Het eilandstadje van die Parisi geraakte op die manier uiteindelijk in zowel binnen- als buitenland bekend als Parijs, en Lutetia overleeft heden alleen nog in Frankrijk als een literair synoniem voor de naam van de stad: Lutèce.

Ile de la Cité, via Richard Lilly

 

Londen (Engeland)

Ook in de naam Londen herkennen we dunum, “versterking” of “versterkte stad”., een term uit de oude substraattalen, die in het Engels voortleeft als town. Het is dus geen toeval dat de Engelse hoofdstad dikwijls in een adem –maar eigenlijk tautologisch!- London Town genoemd wordt.

Ook het eerste deel van de naam Londen stamt uit oude substraattalen. Volgens de Italiaanse paleolinguist Giovanni Semerano gaat het om een term, lamu, die achteraf door vele indoeuropese talen werd overgenomen, bijvoorbeeld in de vorm van het Italiaanse landa, het Franse lande, en het Nederlandse “land”; de betekenis is dus “land”, “terrein”, “gebied”, enz. De oorspronkelijke vorm van de naam Londen was lamu dunum of iets dergelijks, en betekende “versterkte nederzetting”. Hierbij wordt aangenomen dat het gaat om de site waarop tegenwoordig de beruchte Tower of London te vinden is.

De Tower kijkt uit over de Thames, een stroom die in het Latijn Tamesis of Tamesa genoemd werd. Die naam is een samenstelling van de oeroude termen teme, “duister”, en asu, “water[loop]”, tenminste toch volgens Eilert Ekwall, een specialist op het gebied van Britse namen. Ekwall is trouwens van mening dat de naam van het Vlaamse stadje Temse – in het Frans net zoals de Thames bekend als Tamise – eveneens een toespeling is op “duistere wateren”, namelijk die van de Schelde.

Semerano geloofde echter dat in Thames de substraattaalwortel tamu verborgen zit, die de betekenis heeft van “kronkel” of “meander”, samen met asu, “water[loop]”, zodat de Thames de “kronkelende waterloop” of de “stroom met de vele meanders” zou zijn. In dat geval zou de naam van Temse geïnterpreteerd kunnen worden als “[nederzetting aan de] bocht van de stroom”, wat overigens een perfecte beschrijving is van de topografie van het Vlaamse scheldestadje.

The Tower of London aan de Thames, via Stuart Hale

 

Wil jij, net als Jacques R. Pauwels, zelf ook eens een gastartikel schrijven voor StedenTripper.com? Neem dan gerust even contact op!

De naam van een stad vertelt vaak al veel over de historie van een stad. Misschien niet altijd op het eerste gezicht, maar als je een stadsnaam gaat ontleden (dit wordt etymologie genoemd) blijken veel van deze namen eigenlijk heel logisch.

De van oorsprong Vlaamse auteur Jacques R. Pauwels, schrijver van meer dan twintig boeken, waaronder Een geschiedenis van DE NAMEN van landen en volkeren, vertelt in dit gastartikel over de herkomst van tien Europese steden. En omdat dit bij de meeste steden niet in twee samen te vatten is, hebben we deze tien steden verdeeld over twee artikelen voor de echte cultuur- en historieliefhebber. In dit eerste deel meer over de oorsprong van de namen Rome, Verona, Venetië, Cadiz en Lyon.

 

Rome (Italië)

De naam van de Italiaanse hoofdstad verwijst naar verluidt naar de mythologische stichter, Romulus, en betekent dus “stad van Romulus”. Zowel de Grieken als Romeinen verklaarden graag op deze manier -met de hulp van een denkbeeldige ‘eponieme’, of ‘naamgevende’ held of godheid, de naam van een stad, land, of volk.

De ware betekenis van de naam Rome komt echter uit de substraattalen die in Italië gesproken werden, nog voor het Indo-Europese Latijn in het land kwam opdagen. En van die substraattalen was zonder enige twijfel het Etruskisch de belangrijkste. Dat Rome een Etruskische naam zou zijn is op zich niet vreemd, want de Tibervallei lag binnen de invloedssfeer van de Etrusken, een volk dat door de Romeinen Tusci genoemd werd, een naam die nu nog voortleeft in Toscane. En we weten met zekerheid dat de eerste heersers van Rome -de veronderstelde navolgers van Romulus- Etrusken waren.

De etruskische term ruma was de oorspronkelijke naam van de rivier de Tiber, en de betekenis ervan was “wateren die aan de oevers knagen”, of “wateren die de oevers uithollen”. Toen de Romeinen zich aan de oevers van die stroom kwamen vestigen en de naam ervan hoorden, deed dat vreemde woord hen denken aan het latijnse ruma, “moederlijke borst”. Deze interpretatio romana werd kracht bijgezet door het feit dat, precies op de plaats waar Rome werd gesticht, de Tiber een bocht maakt in de vorm van een vrouwenborst,  waarbij het kleine Tibereiland deed denken aan de tepel.

Het alleroudste deel van Rome, het zogenaamde “Rome van Romulus”, ontstond aan de oostelijke oever van de rivier, aan de voet van de Palatijn, en lijkt zich te hechten aan die kronkeling zoals een baby zich hecht aan de borst van zijn moeder. Deze topografische omstandigheden inspireerden waarschijnlijk de legende van de twee zuigelingen, Romulus en Remus. Bovendien had de term ruma ook nog een andere betekenis, namelijk “rots” of “heuvel”, waarbij aan de Palatijn wordt gedacht; op die manier bekeken, kan de naam Romulus ook geinterpreteerd worden als “hij die op de heuvel [de Palatijn] woont”.

De bocht van de Tiber in Rome, met het Tibereiland

 

Verona (Italië) / Bern (Zwitserland)

Een term uit de oeroude substraattalen die voorkomt in vele Europese plaatsnamen is iber. De betekenis ervan is “land”, of nog specifieker “land omgeven door water”, “land nabij het water”, “vasteland”, “schiereiland”, en soms ook wel “eiland”. Een tekenend voorbeeld hiervan is Iberië, het gigantische schiereiland tussen de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan. Maar iber zit ook verscholen in Beiroet, de naam van een stad waarvan de historische kern op een pietluttig schiereilandje langs de Libanese kust ligt.

Voor “water” bestonden er in de substraattalen erg veel uitdrukkingen. Eén van de meest voorkomende was onna – een verwante van het semitsche aïn, “water” of ”bron” – waarmee ooit eigenlijk iedere vloeistof bedoeld werd, bijvoorbeeld ook wijn. We herkennen dit onna in de moderne of Latijnse namen van talloze Europese rivieren, bijvoorbeeld Garonne en Zenne, Sonna in het Latijn.

Namen die iber en onna combineren vinden we vooral terug bij steden die gelegen zijn binnen de meander van een rivier, waar het land (iber) letterlijk door water (onna) omgeven is. Een mooi voorbeeld is Verona, een stad die zich genesteld heeft binnen een kronkeling van de Adige. In de substraattalen verschilden de uitspraak van “b” en de “v” weinig of niet van elkaar (net als tegenwoordig nog in het Spaans). Dit maakt het meer aannemelijk dat de Romeinen de inwoners van Verona Beruenses noemden, en dat Verona in de Middelleeuwen in het Duits Bern genoemd werd.

Het andere Bern, namelijk de Zwitserse  hoofdstad, heeft trouwens dezelfde etymologie als Verona. Zijn historische stadskern is gelegen binnen een bocht van de Aar en is dus ook een iber-onna. Dat de naam Bern iets te maken zou hebben met beren is dus pure fictie. Andere grote en kleine Europese steden die zich gehecht hebben aan de kronkel van een rivier en wier naam bijgevolg “land omgeven door water” betekent zijn Brno, Bregenz, Péronne en Berlijn. In Duitsland komen toponiemen met iber, maar vooral eber, erg veel voor. Een voorbeeld hiervan is Eberstadt in het Land Baden-Württemberg. Met een everzwijn – Eber in het Duits – hebben dergelijke namen dus even weinig te doen als Bern met een beer.

Verona, omgeven door de Adige, via Wikipedia

 

Venetië (Italië)

In de oude substraattalen was ook vin een term met de betekenis van “water”. Een voorbeeld hiervan ligt in de naam van mensen die in de Oudheid aan de noordkust van de Adriatische Zee thuishoorden. Ze werden door de Grieken Enètoi en door de Romeinen Veneti genoemd, en die naam had de betekenis van “mensen die nabij het water wonen” of ook wel “kustbewoners”.

De metropool van dat volk was Aquileia, maar die havenstad werd in 452 na Christus door de Hunnen onder Attila in vuur en vlam gezet, en tegenwoordig zijn van Aquileia alleen nog de ruines te zien. De Veneti die de brand overleefden, vluchtten naar een eilandje in een lagune van de Adriatische Zee, dat aanvankelijk Rialto genoemd werd, van het latijnse rivus altus, “hoge oever”. Het duurde echter niet lang voordat de nieuwe thuishaven de naam van zijn bewoners overnam, en sindsdien is het wereldwijd bekend als Venetië. Middenin Venetië herinnert de naam van de Rialto Brug nog steeds aan het bescheiden begin van die prachtige stad.

Toen Caesar Gallië ging veroveren, stootte hij op flinke weerstand bij een stam die eveneens de Veneti genoemd werd. Het ging echter met zekerheid niet om dezelfde Veneti die langs de noordkust van de Adriatische Zee woonden. Maar het waren wel mensen die terecht een naam droegen met de betekenis van “kustbewoners” of “mensen die nabij het water wonen”, want hun heimat was de streek rond het stadje Vannes, aan de kust van Bretagne. Ook elders in Europa woonden er toendertijd volkeren die de naam Veneti droegen, bijvoorbeeld de Keltische stam die thuishoorde aan de oevers van het Bodenmeer, dat in het Latijn bekend stond als Lacus Venetus.

De Ponte Rialto in Venetië, via Wikipedia

 

Cadiz (Spanje)

De grote havenstad aan de Atlantische kust van Zuid-Spanje is waarschijnlijk de alleroudste stad van Europe. Cadiz werd gesticht door de Feniciërs, een volk dat thuishoorde langs de kust van de moderne staat Libanon, met name in steden zoals Byblos en Tyros. De Feniciërs waren de grote rivalen van de Grieken, en waren bekwame zeevaarders en handelaars.

Net zoals de Grieken stichtten zij ook kolonies in verafgelegen gebieden, bijvoorbeeld in Spanje, waar zij waardevolle mineralen, zoals koper en tin gingen halen. Omstreeks het jaar 1.000 voor Christus vestigden de Feniciërs zich op een eilandje nabij de monding van de Guadalquivir. Deze vesting kreeg de naam Gadir, een woord dat in hun semitische taal de betekenis had van “muur”, in de trant van “ommuurde stad”, “fort” of “citadel”.

Hiervan maakten de Grieken Gadeira en de Romeinen Gades, en op die manier ontstond uiteindelijk ook het Spaanse Cadiz. De Latijnse naam Gades was een meervoud, en dat was geen toeval, want de stad bevond zich eigenlijk niet op één, maar op meerdere eilandjes. Op eentje ervan lag de ommuurde stad zelf, op een ander een grote tempel, toegewijd aan de god Baal Melkart, die door de Grieken Heracles (of Hercules) genoemd werd.

In de loop der tijden versmolten de vele kleine eilandjes echter tot het schiereiland waarop de moderne en interessante havenstad Cadiz zich nu bevindt. De Feniciërs stichtten nog andere versterkte steden waarvan de naam de term dor (of dir, of dur, want de klinker is in semitische talen niet zo heel belangrijk) bevat. Voorbeelden hiervan zijn Agadir en Mogador (nu Essaouira) in Marokko en de Siciliaanse havenstad Trapani, de “versterkte stad” (dor) aan de “kust” (panu).

Het centrum van Cadiz, via Wikipedia

 

Lyon (Frankrijk)

Cadiz is mogelijk de oudste stad van Europa, maar ongetwijfeld bestonden er omstreeks het jaar duizend voor Christus in Europa nog veel meer grote nederzettingen. Hiervan bestond de architecturale infrastructuur, inclusief de versterkingen (palissades!), vrijwel uitsluitend uit hout; ze waren dus helemaal niet te vergelijken met de prachtige “steden” die toen al lang bestonden in Egypte en Mesopotamië, zoals Memphis en Babylon. In de Bello Gallico geeft Julius Caesar ons de Latijnse term voor dergelijke agglomeraties, die zich gewoonlijk op een hoogte bevonden: oppidum.

Deze naam was de latijnse versie van appi-dunum, en daarin steekt dunum, een cognaat (verwante) van het arabische woord voor “stad”, medina, het engelse town, en eveneens het dur(um) dat ook al voorkwam in de naam van Cadiz. In Europa zijn er oorden bij de vleet, waarvan de naam de term dunum bevat, ook al is dat soms alleen duidelijk merkbaar in de oude Latijnse plaatsnaam.

De Franse stad Lyon, gelegen op de samenvloeiing van Rhone en Saone, stond bij de Romeinen bijvoorbeeld bekend als Lugdunum. De stad, dunum, was toegewijd aan de gallische god van het licht, Lug, die door de Romeinen Mercurius (Hermes bij de Grieken) genoemd werd en volgens Caesar de belangrijkste god in het pantheon der Galliërs was. Lyon betekent “Stad van Lug”.

Tegenwoordig staat Parijs bekend als de “Lichtstad”, maar 2.000 jaar geleden was Lyon dus de “stad van het licht”, of tenminste toch de “stad van de god van het licht”. “Stad van Lug” is echter ook de betekenis van talrijke andere steden, doorgaans gelegen op heuvels, die door de Romeinen Lugdunum genoemd werden. Voorbeelden zijn het Franse Laon en het Nederlandse Leiden, Lugdunum Batavorum, het “Lugdunum der Bataviërs”. Wat dunum betreft, die term zit verstoken in de namen van honderden Europese plaatsnamen: Thuin en Dinant in België; Yverdon en Thun in Zwitserland; Dun, Dinan, Liverdun, Issoudun, en Verdun in Frankrijk; en Dundee, Dunbar, Dumbarton, Dumfries, Dunhill, Dunlop, Dunfermline, Edinburgh, Aberdeen, en Wimbledon in Groot-Britannie.

Romeins amphitheater in Lyon, via Voila

 
Zoals je ziet zijn veel oude Europese stedennamen dus erg logisch gekozen, zo ook bij deze vijf andere Europese stedennamen. Ook dit artikel is door Jacques Pauwels geschreven.

Je kent het wel: je bevind je in een restaurant in een land waarvan je de taal niet spreekt. De serveerster beheerst absoluut geen Engels, en uit de menukaart kun je ook geen wijs worden. Hoe voorkom je nu dat je een half uur later wordt opgezadeld met een wel heel apart lokaal gerecht?

We kunnen je misschien niet helpen kiezen, maar wel waarschuwen voor een aantal lokale ‘specialiteiten’. Afgaand op de ingrediënten en/ of bereidingswijze, zouden wij deze gerechten namelijk zeker niet direct kiezen. Pas op: niet voor zwakke magen!

1. Casu Marzu (madenkaas) – Italië

Volgens het Guinness Book of Records is Casu Marzu, een typisch Sardijnse ‘lekkernij’, de gevaarlijkste kaas ter wereld. Dit komt doordat de kaas op smaak gemaakt wordt door larven van de kaasvlieg, die bij consumptie nog vrolijk in de kaas krioelen. Als deze maden in de kaas sterven, wordt deze namelijk giftig, en dus oneetbaar. Een fijne gedachte.

Afbeelding via Paolo Cogoni

2. Surströmming (zure haring) – Zweden

In Nederland kennen we ook zure haring, maar die is niets vergeleken bij de Zweedse variant. Deze wordt namelijk na de vangst gepekeld en in vaten in de zon gezet, zodat de haring gaat gisten. Nadat de Surströmming is ingeblikt, gaat het gistingsproces verder, zodat de blikken bol gaan staan. Bij het openen van een blikje Surströmming komt echter zo’n onvoorstelbare stank vrij, dat in veel Zweedse huurcontracten vermeld staat dat het verboden is om Surströmming binnenshuis te openen.

Afbeelding via wrote

3. Escargot (tuinslakken) – Frankrijk

Dit bekende Franse gerecht is een populair voorafje in het land van wijn en stokbrood. Wijngaardslakken worden met knoflook en peterselieboter bereid, om vervolgens met een speciale slakkenlepel te worden gegeten.

Afbeelding via Wikipedia

4. Lundi (papegaaiduiker) – IJsland

De papegaaiduiker is een kleurrijke, kleine vogel, die ook wel de clown der zeevogels wordt genoemd. Op IJsland vinden ze deze vogel niet alleen grappig, maar ook erg lekker. Het vlees wordt gegrild, en ook de eieren worden gegeten. Daarnaast wordt het hart van een papegaaiduiker, dat rauw gegeten dient te worden, als een delicatesse gezien op IJsland.

Afbeelding via hawkgenes

5. Haggis (schapenmaag) – Schotland

Wellicht het bekendste gerecht in deze lijst is Haggis, dat voornamelijk bestaat uit de ingewanden van een schaap, aangevuld met havermout en wat kruiden. Dit alles wordt in een schapenmaag gestopt, en vervolgens geserveerd.

Afbeelding via stevense23

6. Smalahove (schapenkop) – Noorwegen

Dit gerecht wordt vooral rond Kerst veel gegeten in Noorwegen. De schapenkop wordt eerst ontdaan van wol, vel en hersenen, waarna het ongeveer drie uur wordt gekookt. Smalahove wordt geserveerd met wat aardappelen en koolraap, maar wordt meestal in zijn geheel op een bord gelegd.

Afbeelding via stein936

7. Hákarl (gefermenteerde haai) – IJsland

Het vlees van de Groenlandse haai is niet eetbaar, doordat het giftige stoffen bevat. Dit houdt de IJslanders echter niet tegen, want als dit haaienvlees zes tot twaalf weken onder het zand heeft liggen gisten, zijn deze gifstoffen verdwenen. De enorm sterke bijkomende geur nemen de IJslanders dan voor lief. Hákarl wordt veelal in blokjes gegeten, die enigszins op kaas lijken.

Afbeelding via moohaha

8. Cibreo (hanekamsaus) – Italië

Kippenlevers, hanekammen, en -lellen en ongelegde kippeneieren; het zit allemaal in cibreo. Deze saus, die eveneens wat peterselie, ui en wijn bevat, is gebaseerd op een eeuwenoud Toscaans recept. Naar verluid was cibreo het favoriete gerecht van Catherina de Medici.

Afbeelding via Sapere Sapori

9. Criadillas (stierentestikels) – Spanje

Dit gerecht, dat ook wel ‘stiereneieren’ wordt genoemd, wordt niet alleen in Spanje gegeten, maar ook in delen van Mexico en de Verenigde Staten. De testikels worden voorzien van een laagje bloem en wat peper en zout, waarna deze voor korte tijd in de hete olie verdwijnen.

Afbeelding via Abudulla Saheem

10. Tete de veau (kalfshoofd) – Frankrijk

In tegenstelling tot het Noorse Smalahove, waarbij de hersenen worden verwijderd, worden deze bij Tete de veau juist wel gegeten. De Fransen besteden daarentegen weer meer tijd aan het opmaken van het gerecht, maar het blijft een combinatie van kalfshersenen, kalfstong en kalfswangen.

Afbeelding via iSaveurs

11. Lutefisk (kabeljouw met loog) – Noorwegen

Versgevangen Kabeljauw (soms wordt ook Leng gebruikt) wordt eerst een aantal dagen geweekt in water. Daarna wordt het nog twee dagen geweekt in een mengsel van water en loog, een bijtende stof die in veel schoonmaakmiddelen wordt gebruikt. Tenslotte wordt het weer een dag of 5 in gewoon water geweekt. Het resultaat is Lutefisk, een bijna doorzichtige, sterk ruikende en apart smakende vis, die ook in Denemarken en Zweden gegeten wordt.

Afbeelding via The Bjornar Identity

12. Cieche Fritte (gefrituurde babypaling) – Italië

Nog een Toscaans gerecht dat wat minder bekendheid geniet, is cieche fritte. Dit zijn jonge palingen van ongeveer een centimeter lang, die kort gefrituurd zijn in knoflookolie.

Wie trouwens denkt dat de Nederlandse keuken geen vreemde gerechten kent, komt bedrogen uit. Kijk bijvoorbeeld maar eens wat de ingredienten van zult, bloedworst of frikandel zijn…

Ken jij nog meer aparte Europese ‘lekkernijen’? Deel deze dan gerust!

De Italiaanse havenstad Napels is bekend vanwege vele dingen. De stad, waarin rond 1900 de espresso is ontstaan, ligt onder de rook van de Vesuvius en heeft een rijke (Griekse) geschiedenis. Napels heeft echter ook een schaduwzijde, met veel armoede en nauwe banden met de (hoofdzakelijk Siciliaanse) mafia. Maar juist uit deze schaduwzijde is één van Italië’s beroemdste exportproducten ontstaan: Pizza.

In de 17e eeuw was het leven in Napels zwaar. Door de armoede was een plakkaat deeg, belegd met tomaten, kaas, en alles wat er maar voor handen was, het meest gegeten voedsel. Toen Raffaele Esposito, een bekende Napolitaanse pizzabakker, zijn kookkunsten bij de toenmalige koning en koningin van Italië mocht vertonen, kreeg dit voormalige boerengerecht een hele andere status. Zijn creatie, een pizza met tomaten en mozzarella viel bij koningin Margherita zo in de smaak, dat deze zelfs naar haar genoemd werd.

Doordat veel van de Italiaanse emigranten het sindsdien zeer populaire gerecht konden bereiden, reisde de pizza al snel de hele wereld over. Vooral in Amerika, maar ook in het grootste gedeelte van Europa is de pizza inmiddels niet meer van de menukaarten weg te denken. Toch zijn de beste pizzarestaurants nog steeds in Napels te vinden.

Pizzakenner Orietta Boncompagni Ludovisi maakte onlangs een lijst met de beste pizzeria’s van Italië. Van de vijf beste restaurants zijn er liefst vier in Napels te vinden, en minimaal één van deze pizzeria’s moet dus absoluut op je to-do lijst staan bij een bezoek aan deze stad!

1. Brandi

Al sinds 1780 (!) kun je in restaurant Brandi heerlijke pizza’s bestellen. Brandi is ook het restaurant waar de eerder genoemde Raffaele Esposito werkte, toen hij door de Italiaanse koning werd uitgenodigd. Een restaurant met een rijke geschiedenis dus!

Wil je de geschiedenis van de pizza graag ook zelf proeven? Dat kan tussen 18.30 en 0.00 uur, restaurant Brandi vind je hier.

2. Cantanapoli

Op steenworp afstand van Pallazzo Reale, aan de Middellandse zee, vind je Cantanapoli. Vele beroemdheden, waaronder Pavarotti en Gloria Estefan, hebben in dit restaurant, dat iedere dag geopend is, de kwaliteiten van de kok mogen ervaren.

3. Don Salvatore A Mergellina

Ook restaurant Don Salvatore A Mergellina ligt aan het water, waardoor je van een prachtig uitzicht kunt genieten. En dan bedoelen we niet alleen de pizza’s! Don Salvatore A Mergellina is dagelijks geopend tussen 18.30 en 23.30 uur, maar is op woensdag gesloten.

4. Lombardi A Santa Chiara

Vlakbij de Napolitaanse haven vind je Lombardi A Santa Chiara. Ook dit restaurant kent een geschiedenis die meerdere eeuwen terug gaat. De eerste eigenaar van dit restaurant was pizzamaker op een transatlantisch schip, dat immigranten van Italië naar de Verenigde Staten bracht.

5. Fradiavolo

Fradiavolo is het enige restaurant in deze top vijf beste pizzarestaurants dat niet in Napels te vinden is. In Diano Marina, in de provincie Liguria, nabij de Franse grens, kun je dagelijks tussen 18.00 en 0.00 uur genieten van de kookkunsten van Emilio Giacometti.

Eerder zetten we al tien prachtige Werelderfgoederen in Italië in het zonnetje, vandaag doen we hetzelfde met tien door UNESCO beschermde bezienswaardigheden in Duitsland. Want ook ons buurland herbergt een aantal schitterende UNESCO Werelderfgoederen!

1. De Dom van Keulen

Op iets meer dan twee uur rijden van Utrecht ligt de indrukwekkende Kölner Dom. Deze gothische kathedraal ligt in het centrum van Keulen en is ruim 750 jaar oud. De bouw van de 157 meter hoge kathedraal duurde behoorlijk lang, met liefst 632 jaar heeft de Dom van Keulen het meest langgerekte bouwtraject van Duitsland. Op de website van UNESCO zijn fraaie 360 graden foto’s te bekijken, maar bij een bezoek aan de Dom zie je pas écht hoe geweldig het gebouw is.

2. Het centrum van Quedlinburg

In het midden van Duitsland ligt het kleine plaatsje Quedlinburg, waarvan het gehele stadscentrum door UNESCO op de lijst met Werelderfgoederen is geplaatst. Ook de Stiftskirche, die op een heuvel in het stadje ligt, staat op de Werelderfgoedlijst. De geschiedenis van Quedlinburg gaat terug tot rond het jaar 900, maar de meeste van de gildehuizen werden rond 1500 gebouwd. De combinatie van een middeleeuws stratenpatroon en de vele gildehuizen maakt Quedlinburg zo uniek.

3. Wartburg Kasteel (Eisenach)

Op een 400 meter hoge heuvel, nabij het Duitse plaatsje Eisenach, staat Die Wartburg. Dit fraaie kasteel werd, volgens de legende, in 1067 gesticht door Ludwig de Springer. Sindsdien is het kasteel continu uitgebreid, en heeft het een aantal prominente bewoners gekend, waaronder Maarten Luther. Wartburg neemt in de Duitse geschiedenis een zeer prominente plek in.

4. Stadscentrum Weimar

Het centrum van Weimar, een oude stad in de deelstaat Thüringen, staat in zijn geheel op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Hierdoor zullen onder meer belangrijke historische huizen, de stadskerk, de Anna Amalia bibliotheek en het Tiefurt Paleis beschermd en bewaard blijven. Kenmerkend voor Weimar is de typische Bauhaus architectuur.

5. Residentie van Würzburg

In Würzburg, dat op zo’n 100 kilometer van Frankfurt ligt, is de Residentie te vinden. Dit 170 meter brede paleis werd in 1744 opgeleverd, maar moest na de Tweede Wereldoorlog grotendeels worden gerestaureerd. Onder andere de fresco’s, die door de Venetiaanse kunstenaar Giambattista Tiepolo werden gemaakt, raakten zwaar beschadigd.

6. Groeve van Messel

Tussen Darmstadt en Frankfurt ligt Messel, waar ‘s-werelds grootste vindplaats van fossielen uit het Eoceen te vinden is. De gevarieerde verzameling fossielen van zoogdieren, planten, reptielen en vogels maakt de Groeve van Messel zo bijzonder. Je kunt veel van de opgegraven fossielen bekijken in het dorpsmuseum, in het Landesmuseum Hessen in Darmstadt, of in het Senkenberg Museum te Frankfurt.

7. Romeinse overblijfselen (Trier)

Trier, dat op een steenworp van de grens met Luxemburg ligt, is de oudste stad van Duitsland. In 16 voor Christus werd de stad in opdracht van Keizer Augustus als Augusta Treverorum gesticht. De Porta Nigra, een grote, zwartverkleurde stadspoort, is wellicht de belangrijkste herinnering aan vervlogen Romeinse tijden, maar ook het imposante Amphitheater is hier een fraai bewijs van.

8. Slot Augustusburg (Brühl)

Vlakbij Keulen ligt het kleine plaatsje Brühl. Aan het begin van de 18e eeuw werden hier Slot Augustusburg en Slot Falkenlust gebouwd, die tegenwoordig tot de belangrijkste barokke en rococo bouwwerken in Duitsland behoren. In het grote Slot Augustusburg zijn regelmatig tentoonstellingen te bezichtigen, zo was hier in 2008 nog één van de grootste tapijtverzamelingen van Europa te vinden.

9. Dom van Speyer

De Dom van Speyer (of Spiers), dat vlakbij de grens met Frankrijk ligt, is de grootste kerk in romaanse stijl ter wereld. In 1030 begon de bouw van deze kerk, dat eveneens de grootste zuilenhal van Europa kent. De 33 meter hoge binnenzijde, waarbij glas-in-lood en kunstwerken de muren en ramen versieren, is op zijn zachtst gezegd imposant te noemen.

10. Stadscentrum Regensburg

Regensburg is bekend om haar enorme BMW fabriek, maar ook om het goed bewaard gebleven middeleeuwse stadscentrum. Hiervan worden onder meer de Regenburger Dom, het stadhuis en de Benedicter Abdij beschermd door UNESCO. Net als het eerder genoemde Trier werd ook Regensburg rond de jaartelling gesticht, maar deze stad werd echter door de Kelten opgebouwd.

De website van het Duits Verkeersbureau biedt voor de meeste UNESCO erfgoederen in Duitsland overigens een handige virtuele tour aan.

Van de 7 orginele wereldwonderen is weinig meer over, alleen de Pyramide van Gizeh bestaat vandaag de dag nog. De overige 6 wereldwonderen zijn, voornamelijk door natuurgeweld, inmiddels verwoest. Sindsdien hebben vele organisaties getracht om een nieuwe lijst met wereldwonderen op te stellen. De bekendste hiervan zijn de 7 Hedendaagse Wereldwonderen, maar ook de 7 Natuurwonderen (waarop je nu nog kunt stemmen!) zijn wonderbaarlijk mooi.

De redactie van StedenTripper.com trok de stoute schoenen aan, en stelde -na lang redactioneel overleg- de 7 Wonderen van Europa samen.

1. Colosseum, Rome (Italië)

In het jaar 72 na Christus werd begonnen met de bouw van het Romeinse Colosseum. Oorspronkelijk heette het Amphitheatrum Flavium, wat ‘Het amphitheater van Flavius’ betekent. Naar schatting overleden ongeveer een half miljoen mensen en een miljoen wilde dieren in dit enorme theater, dat enkel voor de show van de rijken diende. Ondanks meerdere zware aardbevingen en oorlogen staat het grootste gedeelte van het Colosseum nog steeds overeind.

(Afbeeldingen via Wikipedia, FamousWonders en Couture Central)

2. Akropolis, Athene (Griekenland)

In de Griekse hoofdstad Athene ligt de Akropolis, een ruim 150 meter hoge tafelberg. Op deze berg staan meerdere bouwwerken uit de Griekse oudheid, waaronder Het Parthenon en de Nikè-tempel. Elk van deze gebouwen werd voltooid rond 420 voor Christus, en is dus bijna 2500 jaar oud. Veel van de vondsten van de Akropolis zijn te bewonderen in het nabijgelegen Akropolis Museum, zodat deze zo goed mogelijk bewaard blijven.

(Afbeeldingen via Travelblog, Erasmus en Meen)

3. Alhambra, Granada (Spanje)

Het Alhambra, dat Rode Paleis betekent, is een middeleeuws paleis en fort van de Moorse heersers van het Koninkrijk Granada in het Zuid-Spaanse Andalusië. De bouw van La Alhambra de Granada begon rond de 9e eeuw na Christus, maar begon pas rond 1350 de vorm van paleis aan te nemen. Met 142,000 vierkante meter is het een enorm complex, dat onder andere voorzien is van verschillende paleiszalen en 13 enorme torens.

(Afbeeldingen via Wikipedia, ATMP en VirtualTourist)

4. Hagia Sophia, Istanbul (Turkije)

Tegenwoordig is het een museum, maar vroeger deed Hagia Sophia (of Ayasofya) dienst als moskee. Daarvoor, vanaf de bouw rond 500 na Christus tot het jaar 1453, was het echter een kathedraal, en was het lange tijd zelfs de grootste kathedraal ter wereld. De Hagia Sophia, dat ‘heilige wijsheid’ betekent, staat niet alleen bekend om de grote koepel, maar ook om haar vele prachtige mozaiken.

(Afbeeldingen via Discover all world, Awesome Planet en Biblical Paths)

5. Stonehenge, Amesbury (Engeland)

De Stonehenge is een megalithisch monument uit de Jonge Steentijd, ongeveer 2300 voor Christus, op ongeveer honderd kilometer ten westen van Londen. De bouwwerken, die in een circelvorm zijn opgebouwd, zijn te vergelijken met de Nederlandse hunebedden, en deden dienst als begraafplaats.

(Afbeeldingen via Wikipedia)

6. Basiliuskathedraal, Moskou (Rusland)

Deze kathedraal, die ook bekend is als de Pokrovkathedraal, werd tussen 1555 en 1560 gebouwd in opdracht van Ivan de Verschrikkelijke. Volgens de legende stak Ivan, nadat de bouw was afgerond, de architect de ogen uit, zodat hij nooit meer een mooier gebouw dan de ‘Kathedraal van de voorbede van de Moeder Gods op de greppel’ kon maken. De bijnaam “de Verschrikkelijke” was dus niet lukraak gekozen…

(Afbeeldingen via Panoramio, Richard Seaman en Deviant Art)

7. Slot Neuschwanstein, Füssen (Duitsland)

Het jongste gebouw in deze lijst is een in opdracht van Koning Ludwig gebouwd kasteel, Slot Neuschwanstein. Rond 1870 werd het kasteel gebouwd voor één enkele bewoner, maar deze (de koning zelf) heeft er nooit gewoond. Voordat de bouw werd afgerond in 1892 overleed Koning Ludwig. Slot Neuschwanstein was de inspiratie voor het kasteel van Doornroosje in Disneyland Florida.

(Afbeeldingen via Wikipedia, Zoom.nl en Church of the black panda)

Onze reservelijst telt eveneens zeven wonderbaarlijke bouwwerken, te weten Het Kremlin (Moskou), de Reichstag (Berlijn), de Eiffeltoren (Parijs), Catharinapaleis (St. Petersburg), Pechersk Lavra (Kiev), de Piazza del Duomo (Pisa) en Ely Cathedral (Cambridgeshire).

Ben je het eens met onze lijst, of juist niet? Reageren is gratis

De United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (of kortweg UNESCO) onderhoud de Werelderfgoedlijst, met hierop 890 monumenten, gebieden, en andere interessante objecten. Het grootste gedeelte van het beschermde erfgoed bevindt zich in Europa, en is dus erg bereikbaar. Omdat de beschermde gebieden meestal niet bij het grote publiek bekend zijn, belichten wij iedere maand een aantal prachtige Werelderfgoederen. Deze maand: Italië.

1. De Archeologische omgeving van Pompeii (nabij Napels)

Toen de vulkaan Vesuvius in het jaar 79 na Christus uitbarstte, werd Pompeii volledig bedolven onder hete lava en as. Hierdoor is Pompeii één van de best bewaarde oude Romeinse steden geworden. Om een indruk te geven van de kracht van de uitbarsting: vroeger lag Pompeii op ongeveer 500 meter van zee. Nadat Vesuvius haar krachten heeft laten zien, is dit ruim twee kilometer geworden. De vulkaan ligt op enkele kilometers van de stad Napels.

2. Castel del Monte (nabij Bari)

Dit achthoekige kasteel werd in 1240 in opdracht van keizer Frederik II gebouwd. In de loop der jaren heeft het onder andere dienst gedaan als gevangenis, schuilplaats tegen de pest, en als rovershol, waarna het rond 1900 werd gerestaureerd. Castel del Monte is bekend van de Italiaanse munt van 1 eurocent.

3. Paleis van Savoye (nabij Turijn)

Tussen 1003 en 1860 werd een gebied dat van de Zwitserse Alpen tot aan de Middellandse Zee liep geregeerd door het Huis van Savoye. In de buurt van Turijn liet Emmanuel-Philibert, de Hertog van Savoye, in 1562 een schitterend paleizencomplex bouwen, dat vandaag de dag door UNESCO wordt beschermd.

4. Historische centrum van Siena (Siena)

Hoewel Siena al ongeveer 2.500 jaar bewoond is, kwam de ‘doorbraak’ van deze Toscaanse stad pas in de 12e eeuw. Gek genoeg zijn veel gebouwen die bij deze middeleeuwse opmars gebouwd zijn bewaard gebleven, waardoor het gehele historische centrum toe heeft mogen treden tot de Werelderfgoedlijst.

5. Palazzi dei Rolli (Genua)

De Palazzi dei Rolli is eigenlijk een verzameling van statige huizen en gebouwen. Hierdoor is een vrij groot gebied van Genua, dat aan de Middellandse Zee ligt, beschermd door UNESCO. Tussen de 42 (!) gebouwen zitten een aantal zeer fraaie, zoals het Palazzo Tursi en het Palazzo Bianco.

6. Necropolis van Pantalica (Syracuse)

Het Siciliaanse dorp Syracuse, dat in zijn geheel op de werelderfgoedlijst staat, telt duizenden rotsgraven. De historie van de graven, die verdeeld zijn over vier dodensteden aan de rivier Anapo, gaat ruim 3,000 jaar terug.

7. Grachten van Venetië (Venetië)

Venetië is wellicht, op Rome na uiteraard, de bekendste plaats in Italië. Dit is voornamelijk te danken aan de ontelbare grachten van deze eilandenstad. Om de grachten, kanalen en gebouwen optimaal te kunnen onderhouden, wordt het grootste gedeelte van Venetië beschermd door UNESCO.

8. Eeuwenoude rotstekeningen (Valcamonica)

In de Alpen, in de streek Lombardije, ligt de grote vallei Valcamonica. In dit gebied, dat vroeger bewoond werd door de Cammuni, zijn tussen de twee en driehonderdduizend rotstekeningen te vinden, waarvan de oudste minimaal 10.000 jaar oud zijn.

9. Nuraghe van Barumini (nabij Cagliari)

Het exacte doel van deze gebouwen is voor archeologen nog steeds een raadsel, maar het eiland Sardinië telt er enkele honderden; Nuraghe. Deze stenen gebouwen, die zo’n tweeduizend jaar oud zijn, komen alleen voor op Sardinië. De Nuraghe van Barumini is één van de best bewaarde Nuraghe.

10. Basiliek van St. Franciscus (Assisi)

In de 13e eeuw werd deze prachtige basiliek gebouwd op het graf van de heilige Sint Fransiscus. In 1997 werd de basiliek voor een groot deel verwoest door een aardbeving, maar dit is inmiddels volledig gerestaureerd. Zelfs de fresco’s zijn gered, door de restanten als een puzzel in elkaar te leggen.