Tijdens de 35e inschrijvingssessie is UNESCO’s lijst met Werelderfgoederen uitgebreid met 25 nieuwe beschermde bezienswaardigheden, waardoor er inmiddels 936 plekken tot World Heritage Site zijn uitgeroepen. Zeven van deze kersverse Werelderfgoederen liggen in Europa, en zijn dus ideaal voor liefhebbers van cultuurstedentrips.
De Serra de Tramuntana is een bergketen aan de noord-westkust van het Spaanse eiland Mallorca. Hier is niet alleen het hoogste punt van de Balearen te vinden (Puig Major, met 1.445 meter), maar de keten heeft volgens UNESCO ook een grote culturele waarde. Het gebied is namelijk arm aan natuurlijke bronnen, waardoor de inventiviteit van de lokale bevolking extra werd aangesproken. Het resultaat is een bergketen vol landbouwterassen, eeuwenoude waterleidingen en watermolens.

Foto via Joan Taberner
In 1913 was de Fagusfabriek de eerste fabriek waarvan de wanden vrijwel geheel van glas waren. Carl Benscheidt, een fabrikant van orthopedische schoenleesten, gaf opdracht voor het ontwerpe en de bouw van de unieke fabriekshal. Hoe uniek het gebouw was kwam eigenlijk pas tijdens een grondige renovatie in de jaren ’80 naar voren, toen de bouwers zagen dat de gebruikte materialen afweken van wat men altijd had gedacht. De ontwerpers van de Fagusfabriek, Gropius en Meyer, hadden een staaltje vakwerk afgeleverd.

Foto via Zorcan730
In de negentiende eeuw ontwierp de Tsjechische architect Josef Hlavk de residentie van de Grieks-orthodoxe metropolieten van Boekovina en Dalmatië. Het gebouw, dat in een schitterende mix van architectonische stijlen is opgetrokken, was ooit de verblijfsplaats van de aartsbisschop van de orthodoxe kerk van Boekovina. Tegenwoordig is de universiteit van Tsjernivtsi gevestigd in de voormalige residentie.

Foto via Darriuss Royce
Zeven gebouwencomplexen, verspreid door vrijwel heel Italië, zijn gezamenlijk op de Werelderfgoederenlijst opgenomen onder de naam ‘De Italiaanse Longobarden’. Deze bouwwerken, waaronder de San Salvatorekathedraal en het Santa Giuliaklooster in Brescia en het Heiligdom van San Michele in Monte Sant’Angelo, zijn door het Oost-Germaanse volk de Longobarden (of Lombarden) gebouwd tussen 568 en 774.

Santa Maria foris portas in Castelseprio, via Victor de Seekka
Op 111 plaatsen in de Alpen zijn restanten gevonden van prehistorische paalwoningen. In Duitsland, Frankrijk, Italië, Oostenrijk, Slovenië en met name Zwitserland hebben opgravingen meer verteld over de lokale woonomstandigheden van 5.000 jaar geleden. In het Paalwoningmuseum, aan de Duitse zijde van de Bodensee, zijn een aantal van deze eeuwenoude paalwoningen nagebouwd.

Foto via Wikipedia
De minaretten van de Selimiye-moskee torenen ruim 70 meter uit boven Edirne, dat niet ver van de Turkse grenzen met Griekenland en Bulgarije ligt. De koepel van de 450 jaar oude moskee is 31 meter in doorsnee, waarmee deze zelfs groter is dan de veel bekendere Hagia Sophia in Istanbul. De schitterende bewerkte binnenzijde van de koepel, en de met grijze leisteen bedekte buitenzijde zijn opvallende kenmerken van de Selimiye-moskee.

Foto via Eda Apaydin
De Causses en de Cevennen zijn natuurgebieden in het Centraal Massief in Frankrijk. De Causses zijn een groep van kalkplateaus, en de aangrenzende Cevennen is een bergketen. De groene gebieden, waarin onder meer het stadje Alès en de 300 meter hoge brug van Millau liggen, zijn zeer populair onder wandelaars, klimmers en mountainbikers. Reden voor inschrijving is het agro-pastorale cultuurlandschap, waarin ruwe natuur, landbouw, veeteelt en religie door de mens zijn verbonden. Het hoogste punt van het gebied, Mont Lozère, biedt schitterende vergezichten.

De Causses, via Michel Séguret
Op de nominatielijst van UNESCO staan overigens nóg eens 1496 monumenten. Hiervan beslist UNESCO in een later stadium of deze worden opgenomen op de lijst met Werelderfgoederen, of dat deze definitief worden afgewezen. Nominatie is namelijk slechts één keer mogelijk.
De United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (of kortweg UNESCO) onderhoud de Werelderfgoedlijst, met hierop 911 monumenten, gebieden, en andere interessante objecten. Het grootste gedeelte van het beschermde erfgoed bevindt zich in Europa, en is dus erg bereikbaar. Omdat de beschermde gebieden meestal niet bij het grote publiek bekend zijn, belichten wij iedere maand een aantal prachtige Werelderfgoederen. Deze maand zijn dit tien Oost-Europese Erfgoederen.
In het westen van Oekraïne, op zo’n 80 kilometer van de Poolse grens, ligt de bijna 800 jaar oude stad Lviv. De stad telt ruim 700.000 inwoners en staat bekend om de vele architectuurstijlen in het oude centrum. Door de jaren werd de stad bewoond door verschillende volkeren, wat voor een uniek straatbeeld heeft gezorgd.

Foto via Vwv
Vroeger was Kolomenskoye het buitenverblijf van de Moskovitische tsaren, dat uitkeek over de rivier de Moskva. Tegenwoordig heeft Moskou het voormalige dorpje volledig opgeslokt, en ligt het iets ten zuiden van het huidige stadscentrum. Het meest kenmerkende gebouw van Kolomenskoye is de witte Kerk van de Hemelvaart.

Foto via Boris SV
Eén van de belangrijkste toeristische trekpleisters in het Noorden van Polen is Slot Mariënburg, dat zo’n 50 kilometer van de havenstad Gdansk ligt. Lange tijd is dit kasteel in Malbork, dat onder andere door de Russen en de Pruisen bewoond werd, het grootste stenen slot ter wereld geweest.

Foto via mateuch25
Zo’n 5,000 jaar geleden werd het gebied aan de Zwarte Zee, waar tegenwoordig het dorp Nessebar ligt, al bewoond. De aanwezigheid van edelmetalen heeft ervoor gezorgd dat Nessebar altijd bewoond is gebleven. Grieken, Byzantijnen en vele andere volkeren hebben hier hun sporen achtergelaten, waaronder vijftien kerken, 18e eeuwse windmolens en restanten van een stadsmuur.

Foto via Mihalorel
Het Onegameer is het één na grootste meer van Europa. In het meer liggen een aantal eilandjes, waarvan Kizji het bekendste is. Hier ligt namelijk de pogost van Kizji, met twee houten kerken en een klokkentoren. Met een hoogte van 37 meter is de Kerk van de Gedaanteverandering het hoogste houten gebouw in de wijde omtrek.

Foto via Wikipedia
De Burcht van Boeda, de oevers van de Donau en de Andrássyboulevard, waaraan onder andere het Stadspark en het Heldenplein liggen, zijn alledrie opgenomen op de lijst met Werelderfgoederen van UNESCO. En daar zouden nog veel meer plekken aan toe mogen worden gevoegd, want het oude stadscentrum van Boedapest is te net één groot openluchtmuseum.

Foto via Martin Haesemeyer
De naam van dit UNESCO Erfgoed is wellicht wat misleidend, want de Kerken van Moldavië bevinden zich in de gelijknamige regio in Roemenië. In het noorden van deze streek, dat tegen de grens met Oekraïne ligt, bevindt zich een achttal middeleeuwse beschilderde kerken. Deze staan lokaal ook wel bekend als ‘de beschilderde wonderen van Bucovina’.

Foto via Gaspar Serrano
De geschiedenis van het Poolse Auschwitz Birkenau is gitzwart. Vijf jaar lang deed het dienst als vernietigingskamp van Nazi-Duitsland, waar het speciaal word was gebouwd. Vanuit een vijftigtal stations in heel Europa werden mensen vervoerd naar Auschwitz, dat voor de meesten van hen letterlijk het eindstation werd. Het kamp is tegenwoordig één van de meest indrukwekkende musea ter wereld.

Foto via Stephen H
Pechersk Lavra, dat ook wel het Holenklooster van Kiev genoemd wordt, is één van de bekendste gebouwen in Oekraïne. De Russisch-orthodoxe Kerk zetelt in het bijna 1000 jaar oude gebouw, dat een 30 kilometer lang ondergronds gangenstelsel kent (vandaar de naam ‘holenklooster’). In deze gangen liggen veel monniken begraven, en een deel van dit begraafcomplex is, mede vanwege de lage ondergrondse temperaturen, opengesteld voor bezoekers.

Foto via Grete Howard
In het noord-westen van Rusland ligt Novgorod, dat één van de oudste steden in de wijde omtrek is. In de negende eeuw was Novgorod de eerste hoofdstad van Rusland, en er zijn nog veel monumenten en overblijfselen die aan deze periode herinneren. Met name uit de middeleeuwen zijn veel gebouwen bewaard gebleven, maar ook de fresco’s van Theopanes de Griek zijn de moeite waard.

Foto via Victor Gertsberg
De United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (of kortweg UNESCO) onderhoud de Werelderfgoedlijst, met hierop 911 monumenten, gebieden, en andere interessante objecten. Het grootste gedeelte van het beschermde erfgoed bevindt zich in Europa, en is dus erg goed bereikbaar. Omdat de beschermde gebieden meestal niet bij het grote publiek bekend zijn, belichten wij iedere maand een aantal prachtige Werelderfgoederen.
Normaal gesproken behandelen we tien Werelderfgoederen uit een land, Nederland telt echter slechts negen erfgoederen. Er staan momenteel elf monumenten op UNESCO’s nominatielijst, maar totdat één of meer van deze monumenten worden toegelaten, zijn dit de enige UNESCO erfgoederen in Nederland.
De Amsterdamse grachtengordel is de jongste Nederlandse vermelding op de lijst van UNESCO, en werd in augustus 2010 toegevoegd. Het grachtenstelsel is volgens een ingewikkeld systeem opgebouwd, en uniek in de wereld. Ieder jaar lopen vele duizenden toeristen langs de tientallen Amsterdamse grachten, waarvan de Singel, Herengracht, Keizersgracht en Prinsengracht de hoofdgrachten zijn.

Afbeelding via Aerophoto Schiphol
Tot de drooglegging van de Noordoostpolder in 1942 was Schokland een eiland in het IJsselmeer. Het eiland op het droge staat symbool voor het Nederlandse leven met het water, en werd al in de prehistorie bewoond. De veengrond heeft overblijfselen uit vrijwel de hele historie van Schokland bewaard, waardoor deze goed te analyseren is.

Afbeelding via Henk van der Duim
Sinds oktober 2010 is Curacao een land binnen het Koninkrijk der Nederlanden, waardoor Nederland er op die dag ook een Werelderfgoed bijkreeg; het historische centrum van Willemstad. De kleurrijke woningen zijn de perfecte mix van de kleurige Caribbean en de Amsterdamse handelsgeest. De architectuur van de herenhuizen in Willemstad is namelijk vrijwel identiek aan die van de grachtenpanden in Amsterdam.

Afbeelding via Jessica Bee
In de provincie Zuid-Holland zijn negentien 18e-eeuwse poldermolens bij het plaatsje Kinderdijk ingeschreven op de lijst met Werelderfgoederen van UNESCO. Al sinds de veertiende eeuw stonden in het gebied vele molens, die de polder bij hoog water leegpompten. Jaarlijks trekken duizenden toeristen naar de bekendste molens van Nederland, die het beste te voet of, lekker Hollands, per fiets te bereiken zijn.

Afbeelding via Genevieve van Doren
Ook het Ir. D.F. Woudagemaal, vlakbij het Friese plaatsje Lemmer, werd -en wordt- gebruikt om hoge waterstanden tegen te gaan. Het gemaal werd rond 1920 door Koningin Wilhelmina geopend, en is het grootste nog werkende stoomgemaal ter wereld. Waar het in het verleden eigenlijk continu werd gebruikt, hoeft het Woudagemaal tegenwoordig meestal nog maar een paar dagen per jaar te worden ingezet.

Afbeelding via Anita Tieleman
Liefst zes van de negen Nederlandse UNESCO inschrijvingen hebben, net als een groot gedeelte van de monumenten op de nominatielijst, direct met water te maken. Dit onderstreept de invloed van water op de Nederlandse geschiedenis en cultuur nog maar eens. Het is niet vreemd dat sommige volkeren in het verleden dachten dat er bij Hollanders geen bloed, maar water door hun aderen stroomde.
De United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (of kortweg UNESCO) onderhoud de Werelderfgoedlijst, met hierop 911 monumenten, gebieden, en andere interessante objecten. Het grootste gedeelte van het beschermde erfgoed bevindt zich in Europa, en is dus erg goed bereikbaar. Omdat de beschermde gebieden meestal niet bij het grote publiek bekend zijn, belichten wij iedere maand een aantal prachtige Werelderfgoederen.
Deze maand staat Tsjechië centraal, want in dit relatief kleine landje zijn liefst vijftien erfgoederen te vinden.
Tegenwoordig telt het dorp Telč nog geen 6.000 inwoners, maar tussen de 13e en 17e eeuw was het een welvarend stadje, gelegen op een handelsroute. In Telč vind je onder andere drie oude kerken, een 17e eeuws kasteel, maar het dorpsplein is wellicht de belangrijkste plek in het dorp. Aan dit plein grenzen tientallen renaissance- en barokhuizen, die symbool staan voor de gouden eeuw in Tsjechië.

Afbeelding via Wikipedia
Třebíč is een klein stadje in het zuiden van Tsjechië. In de 12e eeuw werd hier de Sint-Procopiusbasiliek gebouwd, dat met een lengte van zo’n 100 meter nog steeds één van de grootste kerken van Europa is. De Sint-Procopiusbasiliek is overigens niet het enige werelderfgoed in Třebíč, want ook de Joodse wijk in dit plaatsje wordt beschermd door UNESCO.

Afbeelding via Marek Prokop
Villa Tugendhat in Brno wordt gezien als hét meesterwerk van de Duitse architect Ludwig Mies van der Rohe. De modernistische villa werd in 1930 gebouwd, en was ook de plek waar werd onderhandeld over de splitsing van Tsjechoslowakije. De villa, die tegenwoordig een museum is, neemt dus een belangrijke plek in de Tsjechische en Slowaakse geschiedenis in.

Afbeelding via mompl
Het Tsjechische dorp Holašovice is, met 140 inwoners, waarschijnlijk één van de kleinste plaatsjes op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Toch is het aantal inwoners sinds 1525 liefst verzeventigvoudigd. Vijfhonderd jaar geleden roeide de pest namelijk vrijwel het hele dorp uit, maar kon niet voorkomen dat het unieke 13e eeuwse dorp later een toeristische trekpleister zou worden.

Afbeelding via Gijs dk
Al voor het begin van de jaartelling werd het gebied aan de rivier de Moldau, waar tegenwoordig Praag te vinden is, bewoond. Nu zul je van deze oerbewoners wellicht weinig bewijs vinden in Praag, maar in het ommuurde, middeleeuwse centrum van Praag is nog voldoende te genieten voor cultuur- en historieliefhebbers. Wat te denken van de grootste burcht ter wereld, het stadsplein en de Týnkerk?

Afbeelding via Jose Luis Ogea
Met name de Duitse naam van dit Boheemse stadje zal bij Nederlanders wel wat mondhoeken doen opkrullen. Een naam als Kuttenberg kan immers zó op een lijst met grappige plaatsnamen worden opgenomen. Uiteraard heeft Kutná Hora veel meer te bieden dan alleen een aparte plaatsnaam. Het gehele stadcentrum van de 12e eeuwse zilvermijnstad, inclusief de Onze Lieve Vrouwenkathedraal, is namelijk opgenomen op de lijst met Werelderfgoederen.

Afbeelding via Wikipedia
Het laat-gotische Paleis van Kroměříž stamt uit de 15e eeuw, en werd lange tijd gebruikt als de residentie van de bisschoppen en aartsbisschoppen van de Tsjechische plaats Olomouc. Buiten de fraaie architectuur, de 18e eeuwse wandschilderingen en de indrukwekkende kunstcollectie beschikt het paleis ook over unieke gotische tuinen.

Afbeelding via Vlasta Juricek
Lednice en Valtice zijn twee dorpen in het zuiden van Tsjechië, tegen de Oostenrijkse grens. Vanaf de 13e eeuw regeerde het vorstendom Liechtenstein, dat toen nog een stuk groter was dan nu, over deze regio. De kastelen in beide dorpen behoren, samen met andere historische elementen in de omgeving, tot de UNESCO inschrijving ‘Cultuurlandschap van Lednice-Valtice’.

Kasteel Lednice, via Paco Bellido
In de natuurrijke regio Zuid Bohemen, omringd door de rivier de Moldau, ligt het sfeervolle plaatsje Český Krumlov. Het stadje zelf telt zo’n 14.000 inwoners, maar doordat Český Krumlov geliefd is onder toeristen, is dit met name in de zomer een stuk hoger. Je vind hier onder andere een schitterend kasteel, twee musea en een aantal middeleeuwse kerken. Ieder jaar wordt in juni een middeleeuws festival gevierd in het oude stadscentrum, wat vele bezoekers uit binnen- en buitenland aantrekt.

Afbeelding via Martien Uiterweerd
Litomyšl is een plaatsje met ongeveer 10.000 inwoners, gelegen op zo’n 50 kilometer van de grens met Polen. Litomyšl stamt uit de 13e eeuw, maar je vind hier vooral veel renaissance- en barokke gebouwen uit de 16e eeuw, toen het Boheemse dorp floreerde. Het meest in het oog springende bewijs van deze periode van bloei is Châteaux Litomyšl, dat niet alleen een theaterzaal en een kapel heeft, maar ook wordt omringd door een prachtig park in barokke stijl.

Afbeelding via Wikipedia
De United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (of kortweg UNESCO) onderhoud de Werelderfgoedlijst, met hierop 911 monumenten, gebieden, en andere interessante objecten. Het grootste gedeelte van het beschermde erfgoed bevindt zich in Europa, en is dus erg bereikbaar. Omdat de beschermde gebieden meestal niet bij het grote publiek bekend zijn, belichten wij iedere maand een aantal prachtige Werelderfgoederen.
Met in totaal zo’n dertig erfgoederen, kun je in Scandinavië uitstekend terecht voor een culturele vakantie. Lijkt dit je iets? Dan mogen deze tien Werelderfgoederen zeker niet op je agenda ontbreken.
Kasteel Kronborg ligt vlakbij Helsingør, op het schiereiland Seeland. Het kasteel werd in 1420 gebouwd door de Deense koning Erik VII, en speelde een zeer belangrijke rol in de Deense geschiedenis als vestingsslot.
Daarnaast was Kasteel Kronborg de plek waar ‘Hamlet’, het wereldberoemde toneelstuk van Shakespear plaatsvond. Ook vanuit Zweden kun je eenvoudig een uitstapje maken naar Kasteel Kronborg, de stad Helsingborg ligt namelijk op slechts 4 kilometer afstand van het fort.

Afbeelding via Dan Vartanian
De imposante kathedraal van Roskilde stamt uit de twaalfde eeuw, en is daarmee het oudste bakstenen gebouw van Noord Europa. Sinds de 15e eeuw worden de Deense vorsten begraven in de kathedraal, en veel van de koninklijke tomben zijn te bezichtigen. Dit is één van de redenen waarom de kathedraal in Roskilde, op ongeveer een half uur rijden van de hoofdstad Kopenhagen, jaarlijks zo’n 125.000 bezoekers trekt, en al in 1995 werd toegevoegd aan de lijst met Werelderfgoederen.

Afbeelding via Jonas Mansson
Þingvellir (spreek uit: Thingwellir) is het eerste Nationale Park van IJsland, en één van de 180 natuurlijke Werelderfgoederen wereldwijd. Al sinds het jaar 930 is de plek, dat exact 1000 jaar later de status van Nationaal Park kreeg, een belangrijke plek op IJsland.
De uitzonderlijk mooie natuur verbergt een deel van een geschiedenis vol vergaderingen, feesten en zelfs executies. Vandaag de dag is Þingvellir nog steeds een belangrijke ontmoetingsplaats, maar ook het Noorderlicht is vanaf deze plek, op 50 km van Reykjavik, te zien.

Afbeelding via Ævar Guðmundsson
Kenmerkend voor de Noorse kustplaats Bergen zijn de felgekleurde, houten huizen, die voornamelijk aan het water te vinden zijn. Ook de handelshuizen van Bryggen, dat ‘kade’ betekent, hebben dit karakteristieke uiterlijk.
De originele huizen werden rond 1400 gebouwd, maar zijn door twee branden grotendeels verwoest. De huizen die nu aan de kade staan zijn echter zorgvuldig herbouwd, en bieden plaats aan restaurantjes, souvenirwinkels en musea.

Afbeelding via Erik Veland
Op meerder plaatsen in Noorwegen zijn zogenaamde stavkirke (staafkerken) te vinden. Veel van deze houten kerken werden tussen de middeleeuwen en de 18e eeuw gebouwd, maar ook in Finland, Zweden en zelfs Engeland en Polen zijn stavkirke te vinden. De kerk in Urnes werd al in 1130 gebouwd, en is daarmee één van de oudste kerken van Noorwegen.
Ook in Finland is overigens een houten kerk te vinden die door UNESCO wordt beschermd. De Petäjävesi-kerk is echter niet een typische stavkirke.

Afbeelding via Benoit
Vanuit Noorwegen gaan we door naar buurland Zweden, waar Slot Drottningholm één van de paleizen van de koninklijke familie is. De naam Drottningholm betekent ‘eiland van de koningin’, het paleis werd namelijk in de 16e eeuw gebouwd op Lovön, een eilandje vlakbij Stockholm. Binnen de paleismuren zijn, naast diverse koninklijke verblijven, ook een kerk, een theater en botanische tuinen te vinden.

Afbeelding via Jan Erik Forss
Aan de westkust van het Zweedse eiland Gotland, in de Baltische Zee, ligt de voormalige hanzestad Visby. Het plaatsje telt zo’n 25.000 inwoners en is de best bewaarde middeleeuwse stad van Scandinavië. Visby werd rond 900 gesticht en tijdens de middeleeuwse week, die altijd in augustus plaatsvind, wordt hier ieder jaar bij stilgestaan.

Afbeelding via Chris Lofqvist
Laponia is de Latijnse naam voor Lapland, en een deel van dit uitgestrekte gebied in Noord-Scandinavië staat ook onder die naam vermeld op de lijst met Werelderfgoederen van UNESCO.
In het gebied, dat het beste te bereiken is via de luchthaven van Gällivare, is voornamelijk eco-toerisme mogelijk, waarmee de Zweden de streek, waar hun Sami-voorouderen ooit leefden, zo goed mogelijk proberen te bewaren.

Afbeelding via Rob Orthen
Mocht je Fins al een onverstaanbare taal vinden, dan kun je in de Finse kustplaats Rauma helemaal je lol op, want zelfs de Finnen verstaan het plaatselijke dialect amper.
Het 40.000 inwoners tellende stadje staat bekend om haar houten huizen en kantindustrie. Zo wordt ieder jaar ‘Miss Kant Finland’ verkozen in Rauma, en staat het historische houten stadscentrum op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Afbeelding via Peekm
Verspreid over zes kleine eilanden voor de kust van de Finse hoofdstad Helsinki ligt Suomenlinna, dat ‘kasteel van Finland’ betekent. Suomenlinna werd in 1748 door de Zweden gebouwd, als beschermingsvesting tegen Peter de Grote, die in het nabije Sint Petersburg zetelde.
Desondanks bezetten de Russen het fort toch in 1808, maar bij de stichting van Finland in 1917 veranderde het opnieuw van eigenaar. Tegenwoordig wordt het gezien als één van de symbolen van Helsinki, en is het zowel onder stadsbewoners als toeristen een populaire bestemming voor een dagje uit.

Afbeelding via Niklas Sjoblom
Ook volgend jaar gaan we verder met onze maandelijkse UNESCO-serie, met in januari 10 UNESCO erfgoederen in Tsjechië.
De United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (of kortweg UNESCO) onderhoud de Werelderfgoedlijst, met hierop 911 monumenten, gebieden, en andere interessante objecten. Het grootste gedeelte van het beschermde erfgoed bevindt zich in Europa, en is dus erg bereikbaar. Omdat de beschermde gebieden meestal niet bij het grote publiek bekend zijn, belichten wij iedere maand een aantal prachtige Werelderfgoederen.
Afgelopen maand beloofden we ditmaal naar Scandinavië te kijken. We kwamen echter een document tegen dat ons op dit besluit liet terugkomen. The Global Heritage Fund bracht namelijk een lijst uit met bijna 200 erfgoederen (waaronder een aantal UNESCO erfgoederen) die ernstig bedreigd worden. Extra aandacht voor deze locaties is dus nooit verkeerd.
Hoofdoorzaken van de bedreigingen van de erfgoederen zijn mismanagement, ongecontroleerd toerisme, ontwikkelingen in de omgeving, plundering en oorlogen en conflicten. Verreweg het grootste gedeelte van de bedreigde erfgoederen is te vinden in Afrika, het Midden-Oosten en Azië. Uit de ruim twintig locaties in Europa die onder druk staan, selecteerden wij er tien.
Omschrijving: Grens van de Anatolische beschaving
Bedreiging: Mismanagement, plundering

Afbeelding via neoςkoςmoς
Omschrijving: Grootste archaeologische plek aan de Zwarte Zee
Bedreiging: Ontwikkelingen in de omgeving, mismanagement

Afbeelding via Brian Woods
Omschrijving: Historische havenstad der kruisvaarders
Bedreiging: Ontwikkelingen in de omgeving, mismanagement

Afbeelding via Ynysforgan Jack
Omschrijving: Middeleeuwse monumenten
Bedreiging: Mismanagement

Afbeelding via GHF
Omschrijving: Historische, religieuze monumenten
Bedreiging: Ongecontroleerd toerisme, mismanagement

Afbeelding via Paata Vardanashvili
Omschrijving: Een 10.000 jaar oude nederzetting
Bedreiging: Ontwikkelingen in de omgeving

Afbeelding via Zsofi
Omschrijving: Een eeuwenoud Romeins amphitheater
Bedreiging: Ontwikkelingen in de omgeving

Afbeelding via Chris U
Omschrijving: Overblijfselen van de 14e eeuwse Servische Orthodoxe Kerk
Bedreiging: Oorlogen en conflicten

Afbeelding via Voices from Russia
Omschrijving: De unieke rotsformaties van Cappadocië
Bedreiging: Mismanagement, ongecontroleerd toerisme

Afbeelding via Domini Nair
Omschrijving: Een vervallen kathedraal uit de 11e eeuw
Bedreiging: Mismanagement

Afbeelding via Kasia
Het is zonde om te zien dat, van alle 200 bedreigde historische bezienswaardigheden, slechts 8% niet door de mens wordt bedreigd, maar door de natuur in gevaar is gebracht. Benieuwd naar de andere 190 erfgoederen? Deze zijn (met een Google Earth plugin) hier te bekijken.
Volgende maand belichten we alsnog de tien Scandinavische UNESCO erfgoederen.
De United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (of kortweg UNESCO) onderhoud de Werelderfgoedlijst, met hierop 911 monumenten, gebieden, en andere interessante objecten. Het grootste gedeelte van het beschermde erfgoed bevindt zich in Europa, en is dus erg bereikbaar. Omdat de beschermde gebieden meestal niet bij het grote publiek bekend zijn, belichten wij iedere maand een aantal prachtige Werelderfgoederen. Deze maand: Groot Brittannië.
Het Verenigd Koninkrijk telt 28 Werelderfgoederen, waarvan de laatste (het Pontcysyllte-aquaduct) pas afgelopen jaar werd toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst.
De kathedraal van Durham, die ruim 900 jaar geleden werd gebouwd, is nog altijd één van de belangrijkste kerken van Groot Brittannië. Het was echter de unieke architectonische stijl van de kathedraal die er voor zorgde dat het gebouw werd opgenomen op UNESCO’s lijst met Werelderfgoederen. Tegenover de kathedraal, aan de rivier Weir, ligt het bijna evenoude Kasteel van Durham, dat eveneens op de lijst staat.

Kasteel van Durham. Afbeelding via Nigel Depledge
We noemden het eerder al één van de vreemdste natuurverschijnselen van Europa, maar het Noord-Ierse Giant’s Causeway is meer dan dat. De 40.000 basalten zuilen, die waarschijnlijk het resultaat zijn van een vulkaanuitbarsting, zijn de belangrijkste toeristische attractie in Noord Ierland en staan ook onder bescherming van het Britse National Trust.

Afbeelding via Dave
In de 18e en 19e eeuw was de haven van Liverpool de belangrijkste haven van Engeland, en nam deze ook een belangrijke positie binnen Europa in. Niet alleen als handelsstad, maar ook voor het verschepen van slavenarbeiders. De enorme gebouwencomplexen in het havengebied zijn niet alleen imposant van de buitenzijde, maar zijn ook door de historische waarde toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst.

Afbeelding via Steve Wilson
Stonehenge behoort tot de bekendste eeuwenoude monumenten ter wereld. Gek genoeg geniet het nabijgelegen Avebury een stuk minder bekendheid, hoewel hier vergelijkbare stenen constructies te vinden zijn. Beide megalitische vondsten worden al bijna 25 jaar door UNESCO beschermd als Werelderfgoed.

Stonehenge. Afbeelding via Adrian Pink
De Tower of London, dat eigenlijk ‘Her Majesty’s Royal Palace and Fortress’ heet, is een historisch kasteel aan de rivier de Thames in hartje Londen. Al sinds 1303 worden de Britse kroonjuwelen in de Tower of London bewaard, maar ook de architectuur, kunstverzamelingen en middeleeuwse sfeer zijn redenen waarom de Tower of London een belangrijke toeristische trekpleister is geworden.

Afbeelding via Richard Seaman
De stad Bath, gelegen in het zuidwesten van Engeland, telt nog geen honderdduizend inwoners, maar heeft een enorm rijke historie. Nadat de Romeinen er rond 60 v.Chr. neerstreken, vonden ook onder andere de Saksen, Kelten en Vikingen hun weg naar Bath. Romeinse aquaducten en badhuizen, Noorse gedenkstenen en middeleeuwse kathedralen zijn dan ook slechts enkele van de vele bezienswaardigheden die je in deze stad kunt vinden.

Afbeelding via Nigel Hopes
In de provincie Gwynedd, in Wales, liggen vier 13e eeuwse kastelen van de voormalige Koning Eduard I, die allen door UNESCO worden beschermd. Beaumaris Castle in Anglesey, Caernarfon Castle in Caernarfon, Conwy Castle (Conwy) en het in Harlech gelegen Harlech Castle hebben allevier een belangrijke historische waarde. Daarnaast bouwde of verbouwde Eduard I nog eens 13 andere kastelen in Wales, welke echter buiten de UNESCO bescherming vallen.

Conwy Castle. Afbeelding via Ken Hircock
Vlakbij de studentenstad Oxford, omringd door een enorm park, ligt Blenheim Palace. Dit is één van de grootste huizen van Groot Brittannië (het wordt namelijk nog steeds bewoond, door de Hertog en Hertogin van Marlborough) en was het geboortehuis van Sir Winston Churchill. Tussen half februari en eind december is Blenheim Palace open voor publiek.

Afbeelding via Darrell Godliman
De 250 jaar oude botanische tuinen in Kew zijn één van de belangrijkste tuinen ter wereld. Bijna 15% van alle planten en bloemensoorten is terug te vinden in Kew. Niet vreemd dus dat Kew Gardens meer dan 700 mensen in dienst heeft om al het groen goed te verzorgen. Daarnaast worden er in Kew ook nog eens 175.000 foto’s en tekeningen van bloemen en planten bewaard.

Afbeelding via Simon Ho
Canterbury Cathedral is één van de oudste en belangrijkste Christelijke gebouwen in Engeland. De 1600 jaar oude kerk is de thuishaven van de Aartsbisschop van Canterbury, de belangrijkste persoon binnen de Anglicaanse Kerk. Schitterende architectuur van binnen en buiten, prachtige glas-in-lood ramen, een Normandische crypte, beelden, Christelijke kunst – het is allemaal te vinden in Kent.

Afbeelding via Filippo Prezioso
Volgende maand behandelen we niet één land, maar een aantal landen tegelijk. We kijken dan namelijk naar UNESCO Erfgoederen in Scandinavië!
De United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (of kortweg UNESCO) onderhoud de Werelderfgoedlijst, met hierop 911 monumenten, gebieden, en andere interessante objecten. Het grootste gedeelte van het beschermde erfgoed bevindt zich in Europa, en is dus erg bereikbaar. Omdat de beschermde gebieden meestal niet bij het grote publiek bekend zijn, belichten wij iedere maand een aantal prachtige Werelderfgoederen. Deze maand: België.
Doordat België exact tien Werelderfgoederen telt, kunnen we deze maand eens alle erfgoederen in een land belichten.
Het eivormige, middeleeuwse centrum van de historische stad Brugge is volledig terecht opgenomen op de werelderfgoedlijst van UNESCO. De Sint-Salvatorskathedraal en het stijlvol vormgegeven stadhuis zijn slechts enkele voorbeelden van de mooie middeleeuwse architectuur. Gezelligheid, romantiek, cultuur en historie; je vind het allemaal binnen het 430 hectare grote Brugse centrum.

Afbeelding via Jackfre2
Deze 134 meter hoge kathedraal is uniek, doordat het als enige kerk in Europa vijf exact even hoge torens telt. De vele gotische elementen in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal, die in 1134 werd gebouwd, maken de kerk architectonisch gezien tot één van de belangrijkste gebouwen van België.

Afbeelding via Wikipedia
In de middeleeuwen zag je in Vlaanderen en Nederland steeds meer begijnen, vrouwen die hun leven aan God wijdden. Omdat zij zich niet uit de gewone wereld wilden terugtrekken, trokken deze begijnen veelal naar ommuurde hoven in en nabij bestaande stadcentra; zogenaamde begijnenhoven. De Vlaamse begijnenhoven (dit zijn er 26) zijn vanwege de grote universele waarde toegevoegd aan de lijst met Werelderfgoederen.

Afbeelding via Archeonet
Nabij La Louvière zijn vier hydraulische scheepsliften op het historische Centrumkanaal te vinden. De bruggen zijn alle vier rond 1900 gebouwd om schepen zo eenvoudiger over een verval van ongeveer 70 meter te kunnen vervoeren. De scheepsliften zijn nog steeds in gebruik, maar worden tegenwoordig voornamelijk als kunstwerk gezien.

Afbeelding via Anita V
In de Brusselse gemeente Sint-Pieters-Woluwe is het bekendste werk van de Oostenrijkse architect Josef Hoffmann te vinden, het Stocletpaleis. Voor de bouw van de magistrale villa werden kosten noch moeite gespaard, de bankiersfamilie Stoclet had immers geld genoeg, en wilde een luxueus nieuw onderkomen. Sinds 2002 is de villa niet meer bewoond, maar deze is echter ook niet door het publiek te bewonderen.

Afbeelding via Wikipedia
Het drukkerijmuseum Plantin-Moretus in de havenstad Antwerpen was wereldwijd het eerste museum dat op de lijst met Werelderfgoederen werd geplaatst, doordat in het museum een historische drukkerij uit de zestiende eeuw te vinden is, die uitzonderlijk goed is bewaard. Verder bestaat de museumcollectie uit onder meer houtsnijkunst, ruim 30.000 boeken en meer dan 600 historische manuscripten.

Afbeelding via Jassy-50
Het prachtige stadshuis, het broodhuis en enkele gildehuizen grenzen aan de Brusselse Grote Markt, dat één van de belangrijkste toeristische trekpleisters van de Belgische hoofdstad is. Het plein behoort zonder meer tot de mooiste pleinen van Europa, en staat daarom ook geheel terecht op UNESCO’s Werelderfgoedlijst.

Afbeelding via Raf Ferreira
De Neolithische vuursteenmijnen in Spiennes behoren tot de grootste en oudste vuursteenmijnen van Europa en staan sinds 2000 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Al in 4.000 voor Christus werden stenen uit de 15 meter diepe mijnen gedolven en bewerkt, maar de mijnen werden slechts zo’n 100 jaar geleden bij toeval ontdekt.

Afbeelding via Mines de Spiennes
Belforten zijn middeleeuwse wachttorens met een stormklok, en werden vooral in de Zuidelijke Nederlanden (van Vlaanderen tot Noord Frankrijk) gebouwd, tussen de 11e en 17e eeuw. Vanwege de belangrijke posities van veel van deze belforten, besloot UNESCO in 1999 om 32 belforten aan de lijst met Werelderfgoederen toe te voegen. In 2005 kwamen hier nog eens 24 belforten bij, die zowel in België als Frankrijk te vinden zijn.

Afbeelding via ArcheoNet
De Belgische architect Victor Horta speelde een belangrijke rol bij de opkomst van de kunststroming Jugendstil. Hij ontwierp vele gebouwen, waarvan vier woonhuizen in Brussel (waarin tegenwoordig drie hotels en een ‘maison & atelier’ gevestigd zijn) op de lijst van Werelderfgoederen zijn geplaatst.

Afbeelding via Visit Flanders
Vanuit België maakt onze UNESCO serie volgende maand de oversteek naar de andere kant van Het Kanaal; op naar Groot Brittannië!
De United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (of kortweg UNESCO) onderhoud de Werelderfgoedlijst, met hierop 911 monumenten, gebieden, en andere interessante objecten. Het grootste gedeelte van het beschermde erfgoed bevindt zich in Europa, en is dus erg bereikbaar. Omdat de beschermde gebieden meestal niet bij het grote publiek bekend zijn, belichten wij iedere maand een aantal prachtige Werelderfgoederen. Deze maand: Spanje.
In de Zuid-Spaanse stad Granada, aan de Sierra Nevada, ligt het grote middeleeuwse paleis Alhambra. Het enorme complex, dat ook dienst deed als fort, werd oorspronkelijk door de Moren gebouwd, en herbergt een grote hoeveelheid Islamitische kunst. Als je het Alhambra wilt bezoeken is het verstandig om dit van tevoren te regelen. UNESCO heeft namelijk een limiet gesteld aan het aantal mensen dat Alhambra dagelijks mag bezoeken.

Afbeelding via Rodante
De in 1852 geboren architect Antoni Gaudí is zo belangrijk en bepalend voor het Catalaanse landschap geweest, dat al zijn werken worden beschermd door UNESCO. Deze werken, die hij tussen 1883 en 1917 bouwde, zijn door heel Spanje (maar met name in Catalonië) te vinden. Gaudí, die in 1926 overleed, ligt begraven in wat wellicht zijn bekendste bouwwerk is: Sagrada Familia in Barcelona.

Afbeelding via Souvik Prometure
De Puente de Vizcaya (of Vizcayabrug) is de oudste zweefbrug ter wereld. Sinds 2006 staat deze aparte brug, die werd ontworpen door één van de leerlingen van Gustave Eiffel, op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De brug is nog steeds in gebruik: elke 8 minuten kunnen passagiers en maximaal 6 auto’s de rivier Nervión oversteken van Portugalete naar Las Arenas (of andersom).

Afbeelding via mundochurrillo
In het Noordwesten van Spanje ligt Santiago de Compostela. Doordat ongeveer een derde van de inwoners nog studeert, is deze Galicische stad een echte studentenstad. Volgens een legende zou de apostel Jakobus begraven liggen in Santiago de Compostela, onder een imposante basiliek. Verder herbergt het stadscentrum van de stad meer prachtige gebouwen, waaronder een kathedraal, paleis en een klooster. Ook de fraaie pleinen in de binnenstad vallen onder het Werelderfgoed.

Afbeelding via santcer
Op zo’n 75 kilometer van de Portugese grens ligt de eeuwenoude stad Mérida, die in 25 voor Christus door de Romeinen werd gesticht. De oude Romeinse brug en het grote amphitheater zijn wellicht de belangrijkste overblijfselen van de aanwezigheid van de eerste bewoners, maar ook het theater, een aquaduct en een fort zijn zeker een bezoek waard. Ook in het Historisch Museum is veel te vinden over de geschiedenis van Mérida.

Afbeelding via Colours of Spain
De Catedral de Santa Maria de la Sede stond niet voor niets op de vijfde plek in onze lijst met de mooiste kerken van Europa. Deze kathedraal in Sevilla is, samen met het Paleis en het Spaanse Archief, namelijk opgenomen op de lijst met Werelderfgoederen. Met 127 meter behoort de kathedraal tot de drie hoogste kerkgebouwen ter wereld, terwijl het eeuwenoude Koninklijk Paleis is opgetrokken in Moorse stijl. Sevilla is niet voor niets de belangrijkste culturele stad in Zuid-Spanje.

Afbeelding via ShutterbugSean
Ook in Segovia, gelegen in het midden van Spanje, zijn restanten te vinden van heersers van weleer. Een 728 meter lang en 28 meter hoog aquaduct loopt door het centrum van de stad, maar ook een aantal kerken, een prachtige kathedraal, de oude stadsmuur en een middeleeuws alcázar (kasteel) maken deel uit van het door UNESCO beschermde Werelderfgoed.

Afbeelding via Castillerozaldivar
Ruim vier eeuwen lang was het Koninklijk Klooster van Santa María de Guadalupe het belangrijkste klooster van Spanje. In de 13e eeuw bouwden de Spanjaarden een nieuw klooster op de plek wat eerst een heilige Moorse plek was. Onder meer Christoffel Columbus bezocht het gebouwencomplex, dat opvalt door een mix van architectonische stijlen, en waar ook een collectie katholieke kunst te vinden is.

Afbeelding via Wikipedia
Een aantal eeuwen geleden nam de havenstad Valencia een belangrijke positie in als Spaanse handelsstad. Eén van de tekenende herinneringen hiervan is La Lonja de la Seda, een mooi vormgegeven zijdebeurs uit de vijftiende eeuw. Grote bogen en versieringen, luxe materialen en imposante ruimten staan symbool voor de machtige positie van de stad tijdens die periode.

Afbeelding via Mariano Marin Atienza
Ook in het noordwesten van Spanje hebben de Romeinen hun sporen achtergelaten. Een brug over de rivier Minho, maar vooral de vijftienmeter hoge stadsmuur zijn hiervan de belangrijkste restanten. De stadsmuur, die nog steeds in tact is en de gehele binnenstad omringt, is door haar grootte uniek in Europa. Binnen deze muren vind je overigens ook een kathedraal, een stadshuis in barokke stijl en een kunstmuseum, waardoor Lugo extra aantrekkelijk is voor cultuurliefhebbers.

Afbeelding via Josecadaveira
Volgende maand zoeken we het iets dichter bij huis. België telt exact tien Werelderfgoederen, welke we dus allemaal kunnen laten zien.
Eerder lieten we al tien prachtige Werelderfgoederen in Duitsland zien, en lieten we je ook kennis maken met tien fraaie, door UNESCO beschermde, locaties in Italië. Deze maand zetten we tien highlights in het populaire vakantieland Frankrijk in het zonnetje.
Jaarlijks vinden ruim drie miljoen toeristen hun weg naar de Zuid-Franse stad Carcassonne, om hier het historische stadscentrum te bewonderen. Al in de achtste eeuw voor Christus was Carcassonne bewoond, en veel sporen van deze oude bewoners zijn goed bewaard gebleven. Onder andere Romeinen, Franken en Sarascenen hebben de scepter gezwaaid in deze stad, waar de grootste vesting van Europa en de imposante Basiliek van St. Nazaire te vinden zijn.

Afbeelding via Pilar Azana
De Romeinen hebben Pont du Gard oorspronkelijk als aquaduct gebouwd, maar inmiddels is dit bouwwerk omgevormd tot een 50 meter hoge brug. Ooit stroomde er 35 duizend kubieke meter water per dag over dit aquaduct, om zo de badhuizen en dorpen in de buurt van water te voorzien. Op nog geen 500 meter van Pont du Gard, dat tot de mooiste bruggen van Europa behoort, kun je de grote tentoonstelling La Grande Expo bezoeken.

Afbeelding via Wikipedia
Op ongeveer 1 kilometer uit de kust bij de plaats Avranches, in Normandië, ligt het schiereilandje Mont Saint-Michel. De abdij van Mont Saint-Michel, dat omstreeks 700 na Christus werd gesticht, was al eerder te vinden in onze lijst met de 71 mooiste kerken van Europa, en dat is niet zonder reden!

Afbeelding via Wikipedia
Wie ooit het dal van Vézère bezocht heeft, zal het niet vreemd vinden dat deze locatie tot één van de eerste Werelderfgoederen behoort. Al in 1979 zijn liefst 179 grotten in de Zuid-Franse regio Limousin, waar vooral veel prehistorische tekeningen te vinden zijn, aan de lijst van UNESCO toegevoegd. De bekendste grot in de vallei, Lascaux, werd in 1940 ontdekt, en wordt gezien als een van de belangrijkste plekken met historische kunst ter wereld.

Afbeelding via Emily Whale
Na het publiceren van de eerder genoemde lijst met fraaie kerken ontvingen wij een email, met daarin de vraag waarom de Kathedraal van Bourges ontbrak. Met een vermelding in deze lijst met UNESCO schatten proberen we dit foutje enigszins goed te maken, want deze 800 jaar oude kathedraal had inderdaad niet misstaan tussen de 71 andere kerkgebouwen.

Afbeelding via Xeniazup
Rond 1775 gaf Lodewijk de 16e opdracht om nabij Besançon te starten met zoutwinning. Via een houten pijpleiding werd pekelwater aangevoerd vanuit het 20 kilometer verderop gelegen Salins-les-Bains, waarna hier in Arc-et-Senans (het destijds kostbare!) zout gewonnen werd. De fabriek sloot echter al 100 jaar later, maar de neo-klassieke gebouwen zijn altijd goed bewaard gebleven.

Afbeelding via Phil S.
Eén van de bekendste bouwwerken in de Franse hoofdstad Parijs is de Notre Dame. Paus Alexander de Derde legde in 1163 de eerste steen van deze kathedraal, die tijdens de Franse Revolutie flink beschadigd raakte. De meest recente restauratie van de Notre Dame, die in 1991 van start ging, is inmiddels bijna afgerond.

Afbeelding via Erroba
De Franse bouwmeester Sébastien Le Prestre de Vauban kreeg in 1662 de opdracht om een aantal steden langs de grenzen van het Franse rijk te verstevigen. Van deze verdedigingswerken, waarvan enkele in België en Luxemburg liggen, zijn nog ongeveer 20 over, die bekend staan als de Forten van Vauban. Twaalf van deze forten zijn te vinden op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Afbeelding via BreizHorizon
Ongeveer 60 kilometer ten zuiden van Parijs ligt Fontainebleau, waar in de middeleeuwen het Kasteel van Fontainebleau is ontstaan. Diverse Franse koningen, waaronder Lodewijk de Veertiende en Napoleon, lieten steeds meer gebouwen bij dit voormalige Franse paleis bouwen. De Mona Lisa heeft een tijd lang in het Kasteel van Fontainebleau gehangen, als onderdeel van de kunstcollectie van Koning Frans de Eerste.

Afbeelding via Joost Nijhof
In 1998 werd het historische stadscentrum van Lyon, de op-twee-na-grootste stad van Frankrijk, toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Met diverse kathedralen en basilieken, Romeinse ruines, een eeuwenoud stadhuis en museum en vele andere bezienswaardigheden is dit ook niet verwonderlijk.

Afbeelding via Jason Webber
Volgende maand reizen we nog zuidelijker; dan bekijken we tien UNESCO Werelderfgoederen in Spanje.