Hoewel Godsdienst een steeds minder prominente rol inneemt in de westerse beschaving, zijn kerken, moskeeën, synagoges of kathedralen nog altijd zeer belangrijke bezienswaardigheden in veel Europese steden.
Onze redacteur Erik Lammers deed een poging om de mooiste kerken van Europa op een rij te zetten. Van deze 71 prachtige gebouwen zijn sommige met name van de binnenzijde indrukwekkend (Wieskirche), hebben een zeer ongebruikelijke locatie (Santuario di San Besso, Meteora), of zijn een voorbeeld van aparte architectuur (Hallgrimur, Chiesa di Dio Padre Misericordioso). De meeste bezitten echter een combinatie van deze eigenschappen, waardoor ze, bij een bezoek aan de stad waar ze te vinden zijn, zeker op je routelijst moeten staan!






4. Dom, Keulen (Duitsland)

5. Catedral de Santa Maria de la Sede, Sevilla (Spanje)

6. Borgund stavkirke, Borgund (Noorwegen)

7. Basilica di Santa Maria del Fiore, Florence (Italië)

8. St. Sava Kathedraal, Belgrado (Servië)

9. Winchester Cathedral, Winchester (Engeland)

10. Notre Dame, Parijs (Frankrijk)

11. Duomo, Milaan (Italië)

12. Pechersk Lavra, Kiev (Oekraine)

13. Basilica di San Marco, Venetie (Italië)

14. Stephansdom Kathedraal, Wenen (Oostenrijk)

15. Kathedraal van Chartres, Chartres (Frankrijk)

16. Kathedraal van Cadiz, Cadiz (Spanje)

17. Alexander Nevsky Kathedraal, Tallinn (Estland)

18. Notre-Dame van Amiens, Amiens (Frankrijk)

19. Sint-Stefanusbasiliek, Boedapest (Hongarije)

20. Onze-Lieve-Vrouwekathedraal, Antwerpen (België)

21. Basilica di Sant’Antonio, Padova (Italië)

22. Sint-Salvatorskathedraal, Brugge (België)

23. Kerk van Hallgrimur, Reykjavik (IJsland)

24. Basiliek van de Onbevlekte Ontvangenis, Lourdes (Frankrijk)

25. Basilica di San Pietro, Vaticaanstad

26. Kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele, Brussel (België)

27. Sint-Franciscusbasiliek, Assisi (Italië)

28. Sint-Baafskathedraal, Gent (België)

29. Duomo Santa Maria, Pisa (Italië)

30. Münster Unserer Lieben Frau, Freiburg (Duitsland)

31. Nagy Zsinagóga, Boedapest (Hongarije)

32. Dom van Speyer, Speyer (Duitsland)

33. Catedral de Santa Eulàlia, Barcelona (Spanje)

34. Santa María la Real de La Almudena, Madrid (Spanje)

35. St Paul’s Cathedral, Londen (Engeland)

36. Christus-Verlosserkerk, Moskou (Rusland)

37. Sint-Vituskathedraal, Praag (Tsjechie)

38. Kathedraal van Edzjmiatsin, Edzjmiatsin (Armenie)

39. Svetitschoveli-kathedraal, Mtscheta (Georgie)

40. Cathédrale Notre-Dame-Immaculée, Monaco (Monaco)

41. Izaäkkathedraal, Sint Petersburg (Rusland)

42. Kathedraal van Beauvais, Beauvais (Frankrijk)

43. Cathédrale Saint-Étienne de Metz, Metz (Frankrijk)

44. St.-Andreaskerk, Kiev (Oekraine)

45. Ely Cathedral, Cambridgeshire (Engeland)

46. Kathedraal van Ulm, Ulm (Duitsland)

47. Dom van Riga, Riga (Letland)

48. Santuario di San Besso, Ronco Canavese (Italië)

49. Basilica of Sts. Stanisław and Vaclav, Krakau (Polen)

50. Westminster Abbey, Londen (Engeland)

51. Basilique du Sacré-Coeur de Montmartre, Parijs (Frankrijk)

52. Mosteiro dos Jerónimos, Lissabon (Portugal)

53. Aglona Basilica, Aglona (Letland)

54. Meteora, Kalambaka (Griekenland)

55. Le Mont Saint-Michel, Normandie (Frankrijk)

56. Chiesa di Dio Padre Misericordioso, Rome (Italië)

57. Liverpool Metropolitan Cathedral, Liverpool (Engeland)

58. Catedral de León, León (Spanje)

59. Taidekappeli, Turku (Finland)

60. Wieskirche, Wies (Duitsland)

61. Durham Cathedral, Durham (Engeland)

62. St. Stefanskerk, Istanbul (Turkije)

63. Kerk van St. Marcus, Belgrado (Servië)

64. Nidaros Kathedraal, Trondheim (Noorwegen)

65. Kathedraal van Burgos, Burgos (Spanje)

66. Sint-Sofiakathedraal, Kiev (Oekraine)

67. Sveti Jovan Kaneo, Ohrid (Macedonie)

68. Stavanger domkirke, Stavanger (Noorwegen)

69. Kizhi Pogost, Kizhi (Rusland)

70. Esztergomi Bazilika, Esztergom (Hongarije)

71. Kerktoren van Graun, Reschenmeer (Italië)

Afbeeldingsbronnen: 1a, 1b, 2a, 2b, 3a, 3b, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71.
We zullen ongetwijfeld nog een aantal prachtige kerken, basilieken, moskeeën of synagogen vergeten in deze lijst. Ken je dus nog een mooi exemplaar, deel deze dan gerust!
Lees ook eens:
Wow, wat een lijst zeg! Dat kostte wel even om alle kerken en foto’s bij elkaar te zoeken denk ik
Die laatste kerktoren is erg indrukwekkend, helemaal als je het verhaal erachter kent. In de winter kun je letterlijk rond de kerktoren schaatsen, dat kan niet op veel plaatsen in de wereld.
Nou, en ik maar denken dat ik al veel mooie kerken bezocht had. Ik heb zeker 50 op deze lijst nog niet bezocht, maar bij een aantal zal ik dat zeker doen.
Van de Wieskirche heb ik nog een paar mooie foto’s opgezocht, want van de buitenkant zie je inderdaad niet wat er binnen schuilgaat: http://www.molon.de/galleries/Germany/Bavaria/Wieskirche/
Volgens mij is deze kerk inmiddels ook Werelderfgoed.
ik kan nog wel een aantal kerken noemen die best in de lijst hadden mogen staan maar ik snap dat het moeilijk is om ze allemaal te noemen
)
wij zijn ooit in bremilham church geweest die in het guines book of records staat als kleinste kerk: http://www.flickr.com/photos/28419945@N00/2468310702/ er kunnen maar 10 mensen naar binnen dus inderdaad erg klein
)
@Addy: Het kostte inderdaad wel even om de hele lijst samen te stellen!
@Elly: De Wieskirche is inderdaad er indrukwekkend van de binnenzijde!
@TK: Bedankt voor de leuke toevoeging!
Indrukwekkende lijst! Een aantal ervan zijn voor mij bekend.
Maar ik mis de Temppeliaukion Kirkko in Helsinki. Misschien nog niet in de reizen opgenomen?
Mooie kerken, alleen jammer dat er geen Nederlandse gebouwen in de lijst staan.
@Poppe: Die kerk is er waarschijnlijk tussendoor geglipt, het is namelijk een prachtig gebouw: http://www.helsinki360.fi/kirkot/temppeliaukio/temppeliaukion_kirkko.htm – Bedankt voor de toevoeging!
@Anne: We kijken bij dit soort lijsten eigenlijk nooit binnen onze landgrenzen, maar naar de andere Europese landen. Anders hadden er ongetwijfeld een paar mooie Nederlandse kerken tussengestaan!
Prachtige foto’s, 26 heb ik er inmiddels gezien, hoop die van de Baltische staten + Turku deze zomer te zien. Maar in Nederland steekt er één letterlijk boven alle andere uit: de Domkerk uit mijn Utrecht.
Een mooi overzicht!
Een kleine correctie: nr. 49 staat niet in Warschau, maar in Krakau (eveneens Polen)
26 van de 71 is een erg mooie score, Derk!
@Roelof: Bedankt voor de oplettendheid, we hebben het direct aangepast!
had de Nicolaas kerk van Amsterdam er niet bij gekund?
en de Bavo van Haarlem?
@Uiter: Onze redactie kijkt bij dit soort lijsten eigenlijk nooit binnen onze landgrenzen, maar naar de andere Europese landen. Anders hadden er ongetwijfeld een paar mooie Nederlandse kerken tussengestaan!
Zou Jezus deze kunstwerken ook mooi vinden?
Een prachtige serie, jammer dat Nederland erin vergeten is.
St-Jan van Den Bosch,St. Bavo Haarlem werd ook reeds genoemd en
zo zijn er nog wel meer op te nomen..
Het zijn allemaal schoonheden, jammer dat ze tegenwoordig zoleeg zijnn geworden.
@StedenTripper 10/06/2010
Als het een een kerkenlijst van Europa is hoort daar mijn inziens ook een Nederlands kerkgebouw bij te staan. Of hoort Nederland soms niet meer bij Europa?
Geert Wilders zou er absoluut niet om malen:)
@Hans de Jongh 10/06/2010
Zeker zou hij die kunstwerken mooi vinden, waarom ook niet? Hij was geen Taliban figuur (boeddhabeelden Bamyan) of Bin Laden (world trade center) die de boel liever willen vernietigen.
een hele mooie lijst!
over smaak valt natuurlijk altijd te twisten, maar Ik mis zelf toch echt de Notre Dame du Haut van Le corbusier in deze lijst. http://www.architectenweb.nl/aweb/archipedia/archipedia.asp?ID=3294
Niet alleen een opvallende (prachtige) moderne kerk (zowel binnen als buiten) op een mooie locatie, maar ook heel belangrijk op architectonisch gebied!
@Hans: Daar ga ik wel van uit!
@Jan & Francis: Dat heeft met het onderwerp van onze website (Europa buiten Nederland) te maken, maar door de reacties op dit artikel overwegen we om ook een lijst met mooie Nederlandse kerken te maken.
@Renger: Bedankt, dat is zeker een mooie aanvulling, die kende ik nog niet!
Wat mij opvalt is dat er geen nederlandse kerken bij staan , terwijl er best wel een aantal zeer mooie kerken in nederland staan.
Denk maar aan de sint Jan in den bosch of de basiliek van Oudenbosch.
1000x super.!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
Foto 3. Hagia Sophia, Istanbul (Turkije)
Sinds wanneer is dit een kerk als ik vragen mag? Ik wil hierbij ook de administrator vragen om deze uit de lijst te halen en beter te informeren voordat hij deze op de website publiceerd.
In het kort:
Deze eerste kerk, uit de 4e eeuw, werd door brand verwoest, waarna onder keizer Justinianus I omstreeks 536 het huidige gebouwd werd..
Na de verovering van Constantinopel door het Ottomaanse Rijk onder Mehmet II in 1453 werd de Hagia Sophia een moskee en ging Aya Sofia heten.
In 1934 werd de moskee door Mustafa Kemal Atatürk tot een seculier gebouw gemaakt en werd het een museum. Oude mozaïeken werden opnieuw zichtbaar gemaakt.
De Hagia Sophia is de basis geweest voor alle moskeeën die na de verovering van Constantinopel werden gebouwd in het Ottomaanse Rijk.
Dus is het nu een kerk?? eerder een moskee zou ik zeggen… Maar laten we het houden op een museum en deze hoort niet hier op deze lijst..
Mvg..
ten 2e op de zelfde website zie hier:
http://www.stedentripper.com/overig/istanbul/
wordt Istanbul in het kort samengevat. Wat hier bij mij opvalt is dat er staat ”Moskeeën zijn in Istanbul in alle soorten en maten aanwezig. De mooiste zijn de Aya Sofia, de Blauwe Moskee en de Suleymaniye Moskee.”
Administrator is het nou een kerk of moskee
Prachtig, maar een van de mooiste mis ik: De kathedraal van Orvieto in Italie!
@John: Dat heeft met het onderwerp van onze website (Europa buiten Nederland) te maken, maar in de Engelstalige versie van dit artikel zijn wél een paar Nederlandse kerken te vinden. Hieronder bevinden zicht ook de Sint Jan in Den Bosch en de Basiliek van Oudenbosch
@Fatih: Een titel als “De 71 Mooiste Kerken, Kathedralen, Basilieken, Moskeeën en Synagogen van Europa” was iets te lang, vandaar dat we voor “De Mooiste Kerken” kozen. Er staan echter wel een aantal moskeeën en synagogen in, maar de religieuze gebouwen staan uiteraard centraal, zonder onderscheid te maken in religie.
Overigens heeft de Hagia Sophia, zoals je al aangaf, dienst gedaan als kerk, moskee én museum. Het schitterende gebouw zou dus in alle categorieën kunnen vallen
@Benno: Die kathedraal kende ik nog niet, maar aan de foto’s op deze pagina te zien (bijvoorbeeld deze foto), had die inderdaad niet misstaan op de lijst. Bedankt voor de toevoeging!
Zou graag willen weten hoe lang de Vrijmetselaars er aan gewerkt hebben
uiteidelijk zijn zei de bouwers van Kathedralen, dat waren de enige handwerkers die wisten wat vakmanschap was met weinig gereedschap,
Kijk naar onze simbool wat het gereedschap was.
Met oprechte vriendelijke groet T.J.B.
Prachtige kerken,maar de ST Jan in s,Hertogenbosch mag hier toch niet ontbreken,gr H.Aarts
wow!
Toch nog wat spiritueels beleefd op deze 1ste X-mas dag.
Een prachtige greep uit de architecturale (en eveneens religieuze) hoogstandjes in Europa!
Dit zijn gebouwen die niet mogen verdwijnen en allen op zgn. erfgoedlijsten moeten staan, of onder een of andere bescherming moeten vallen!
@ Fatih: als we dan toch over administratie bezig zijn: de spelling van de werkwoorden opfrissen kan nooit kwaad… Ik heb het meer bepaald over ‘publiceerd’ op regel 5 dat bij mijn weten met ‘t’ moet geschreven worden…
@ alle anderen: dank jullie wel voor de verruimende bijdrages, alsook de links met prachtig beeldmateriaal!
Mvg
Elise
heelmooije fotos
Mooie lijst, alhoewel ik ‘La Seu’ hierin mis, uit Palma de Mallorca.
Vreemd inderdaad dat de St. Jan in Den Bosch ontbreekt maar nog veel vreemder is dat er de grootste barokke parel van Europa ontbreekt:
de Stiftskirche / Klosterkirche van Einsiedeln in Zwitserland.
Als je daar eenmaal bent geweest zijn alle andere kerken smakeloos steen en beton!
Abdij van Einsiedeln Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Genadekapel met het beeld van de Zwarte MadonnaDe Abdij Maria
Einsiedeln is een benedictijnerabdij in Einsiedeln in het Zwitserse kanton Schwyz. In 947 kreeg het klooster van keizer Otto I de immuniteit en de vrije abtskeuze waardoor het een rijksabdij werd. In 1283 kwam de voogdij aan het huis Habsburg, die deze echter verloor aan Schwyz (1286,1294,1424). In 1350 verwierf Schwyz ook al de omstreden bezittingen, waarmee Einsiedeln geheel onder de heerschappij van dit kanton was gekomen.
Het klooster was vroeger een belangrijke pleisterplaats op de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella. Nog trekt de Zwarte Madonna in de genadekapel van het klooster veel bezoekers aan. Ook bezoeken tegenwoordig velen het graf van de in 2003 overleden kluizenaar Broeder Raphaël. Het klooster telt ongeveer 80 leden.
Als territoriale abdij vormt het een bisdom dat direct onder het Vaticaan ressorteert. Daarbij vervult de abt de rol van bisschop
@Darrow: La Seu kende ik niet, maar die is inderdaad erg mooi: http://www.flickr.com/search/?w=all&q=La+Seu+mallorca&m=text
@jofo: Ook die kerk kende ik nog niet, maar de Klosterkirche is zowel van binnen als van buiten prachtig: http://www.flickr.com/search/?q=Klosterkirche%20Einsiedeln
De laatste op de lijst staat niet in Oostenrijk, maar in Italië!
http://nl.wikipedia.org/wiki/Reschenmeer
Snap de fout, het is Zuid-Tirol, klinkt als Oostenrijk..
Italië telt overigens zoveel mooie kerken, dat de lijst louter uit Italiaanse kerken zou kunnen bestaan. Mijn favoriete kerk is de Santa Maria in Trastevere in Rome.
@Simeon: Je hebt gelijk, het is meteen aangepast! De Santa Maria in Trastevere is inderdaad een erg mooie kerk, vooral van binnen: http://www.panoramicearth.com/489/Rome/Santa_Maria_in_Trastevere_-_Chapel_of_Altemps
De katedraal van Edzjmiatsin die in Armenie ligt was gebouwd tussen 301-303 door Gregorius de Verlichter. De katedraal van Edzjmiatsin is de oudste katedraal van de wereld.
Wat een mooi lijstje!! Ik heb er nog maar 4 van de 71 bezocht. Alleen 71 is wel een vreemd getal, waarom geen 100? Ik kan er nog genoeg bedenken…
En dan met name Nederlandse kerken. Ik weet dat ik niet de enige ben die het zegt, maar toch. Nu lijtk het net of Nederland geen mooie kerken heeft. Ik denk vooral aan de Sint-Servatiusbasiliek in Maastricht, de Sint-Jan in Gouda en Den Bosch, de Gereformeerde Kerk in Andijk.
Erg indrukwekkende lijst.
Voor wat betreft Nederlandse kerken, ik ken er nog wel een paar:
Grote kerk in Breda
St. Jans kathedraal in Den Bosch
St. Catharinakerk in Eindhoven
Heuvelse kerk (St. Jozef) in Tilburg
etc.
Ik moet me aansluiten bij alle reacties: indrukwekkend.
Ik mis echter (zoals velen hun reactie beginnen) Canterbury Cathedral in Canterbury. De vormgeving, formaat en historisch belang van deze kathedraal zorgen ervoor dat deze in de lijst niet mag ontbreken!
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/02/Canterbury_Cathedral_-_Portal_Nave_Cross-spire.jpeg
Heel mooi samengesteld, maar waarom geen Sint-Pieterkerk?
@Daan: Die staat op plek 25