StedenTripper werkt samen met Reisgids van de Consumentenbond. Iedere maand verschijnt er een artikel, dat eerder in dit magazine is gepubliceerd, exclusief op StedenTripper.com. Zo maak je kennis met hun praktische tests en uitgebreide reisartikelen.
Op weg naar Toscane of de Italiaanse Rivièra? Trap op de rem bij Turijn. De voorheen saaie industriestad heeft de laatste decennia een metamorfose ondergaan. De barokke gebouwen zijn afgestoft en de deuren van de paleizen, musea en kerken staan uitnodigend open. Bovendien is het de hoofdstad van de slow food, smullen dus.
Op verschillende plekken in Turijn doemen ze op aan de horizon: de Alpen. Ze liggen op minder dan 150 kilometer van de stad en het is dan ook niet vreemd dat Turijn in 2006 het decor was van de Olympische Winterspelen. Turijn doet namelijk in diverse opzichten meer denken aan een stad in de Alpen, zoals Wenen of Salzburg, dan aan een typisch Italiaanse stad. De meest invloedrijke adellijke familie uit de geschiedenis van de stad, de Savoies, introduceerde de barok en drukte daarmee een duidelijk stempel op de architectuur. Door heel Turijn kun je genieten van grote paleizen en pompeuze kerken in barokstijl. De bouwstijl van de meeste appartementen, woonhuizen en winkels in het centrum sluit hierbij aan.
De skyline van Turijn: bergen en gebouwen
Rustig aan
Op de breedste straten, pleinen en boulevards loop je onder arcadebogen. Ze bieden op zonnige, warme dagen de nodige verkoeling en met minder weer kun je droog op een terrasje genieten van de koffiespecialiteiten of een goed glas streekwijn, zoals Barolo. Doordat de binnenstad ruim is opgezet, met brede straten en avenues, blijven jakkerende en toeterende auto’s en scootertjes je in het toeristische centrum bespaard. De Torineses lijken het rustig aan te doen, zeker in vergelijking met Napolitanos en Romeinen.
Op de pleinen zit jong en oud bijeen om vervolgens naar een van de talrijke gelaterias te wandelen voor een ijsje of neer te ploffen op het pluche in een van de talloze cafés. Voor cultuurliefhebbers heeft de stad een aantal musea waar je niet omheen kunt. Mede dankzij de prettige winkelstraten, parken en wandelpaden langs de Po kun je in Turijn met gemak een lang weekend doorbrengen.
Barokke pracht
Een verkenningstocht van de stad kun je goed beginnen op het Piazza Castello, het centrale plein. Om de koningen van Savoie kun je niet heen, hun paleizen eisen op het plein alle aandacht op. Het Palazzo Madama met een mooie barokfaçade huisvest het historisch museum, maar de muren en plafonds met fresco’s en schitterende toonzalen zijn minstens zo mooi als de tentoongestelde kunstschatten. Het uitzicht vanuit de torens is ook top.
Piazza Castello door Fulvio Spada
Iets verderop ligt het Palazzo Reale, eeuwenlang het hoofdkwartier van de Savoies en onderdeel van I Musei del Polo Reale. De rijkdom, die bijna letterlijk van de kamers van het paleis druipt, staat in schril contrast met de bescheiden buitenkant en de lommerrijke paleistuinen. Turijn is bezaaid met de kerken van de Savoies. Uiteraard staat één van de grootste direct naast het paleis: de San Lorenzo. Een toonbeeld van barokke pracht en praal, met onder andere fraaie plafondschilderingen in de grote lichte koepel.
Interessanter is de Duomo, schuin achter het paleis met zicht op de Romeinse stadspoort. Hier ligt de beroemde lijkwade die van Jezus zou zijn geweest. De sobere kerk trekt jaarlijks duizenden pelgrims die bidden bij het doek. Ondanks dat de lijkwade maar eens in de zoveel jaar wordt getoond en is bewezen dat het om een vervalsing gaat, zijn de bankjes van de speciale kapel nog steeds vol. Wie meer wil weten over de lijkwade en hoe deze in Turijn verzeild is geraakt, kan terecht in het Musea della Sindone of bij de kleine tentoonstelling in de San Lorenzo.
Arcadebogen
Langs de Via Roma met dure designwinkels kun je naar Piazza San Carlo lopen, maar leuker is het om door La Galleria Subalpina te steken. Een elegante overdekte passage in art nouveau stijl, in Turijn ook wel liberty stijl genoemd. Je kunt er snuffelen in een van de vele antiek- en boekwinkeltjes of een ijsje eten in het koninklijke Caffè Baratti & Milano. De restaurants, cafés en bars die Piazzo San Carlo omzomen, liggen in de luwte van arcadebogen. De barokke interieurs, met donkerrode kussens en zware draperieën, en vooral de zoete lekkernijen in de etalages zijn onweerstaanbaar. De kerken San Carlo en Santa Cristina staan knus tegen elkaar aan de zuidkant van het plein.
Op steenworp afstand ligt het Egyptisch museum. Vanwege de bijzondere collectie, de grootste buiten Egypte, een must. In hetzelfde gebouw vind je La Galleria Sabauda waar een zeer uitgebreide collectie Italiaanse kunst huist uit de 12e tot de 18e eeuw. Bij de grootse Italiaanse filmgeschiedenis hoort een dito museum en dit is gevestigd in het gebouw waar Turijn bekend om is: de Mole Antonelliana. Natuurlijk is er veel aandacht voor Italiaanse grootheden als Fellini. Doordat je langs de wanden van het gebouw door de filmgeschiedenis heen omhoog loopt, krijg je een blik op de binnenkant van de toren als toegift. Met de lift kun je naar de top van de Mole waar je op heldere dagen kunt genieten van het uitzicht op de Alpen en het achterland van de Po.
La Galleria Subalpina, door Marco Segato
Onder de Torineses
Wie de barok even achter zich wil laten kan vanaf Piazza Castello naar de Via Garibaldi wandelen. Dit is het oudste gedeelte van de stad. Verdwaal er in de smalle straatjes, die maar weinig zonlicht toelaten en uitkomen op rustige pleintjes. Werp een blik in de kerkjes die nog enthousiast door de plaatselijke bevolking worden bezocht en laaf je bij cafés rond Via Sant’Agostino onder witte parasols. Hier geen grote designwinkels, maar leuke boetieks en de grote markt Porta Palazzo waar je tussen kleding en leren tassen kunt snuffelen, maar ook plaatselijke lekkernijen en hapjes uit het Midden-Oosten kunt proeven.
Liever het groen in? Langs de levendige Via Po, met door arcadebogen overdekte trottoirs en tientallen boekenstalletjes, ben je zo bij de rivier en kun je langs de oever verder in zuidelijke richting lopen. Op de brug heb je een mooi uitzicht op de heuvels en de indrukwekkende huizen. Het ernaast gelegen Parco Valentino is een baken van rust. Het park is groot en vredig, ondanks de joggers, fietsers en grootouders die er met hun kleinkinderen spelen.
In Parco Valentino staat ook Castello del Valentino, door Eric Borda
Oude Fiatfabriek
Nog meer mooie gebouwen in liberty stijl zijn te zien op de Via Nizza, op weg naar Lingotto. Dit deel van Turijn, buiten het centrum, was vroeger een Fiat-fabriek. Nu is het een multifunctioneel complex met daarin moderne musea, een auditorium, beursgebouwen, winkelcentra, twee hotels en een bioscoop.
Maar het meest bijzondere bevindt zich op het dak: het oude testparcours. Het is gratis toegankelijk en waar vroeger auto’s over het 1100 meter lange parcours raceten, wandel je er nu met uitzicht over het oude Olympische dorp, de ijsbaan Oval Lingotto, de Olympische brug en de Alpen. Ook herbergt het testparcours het chique restaurant La Pista. Aan de rand van het parcours stuit je in de Agnelli Gallery op een mooie collectie moderne kunst met onder andere werken van Picasso en Matisse.
Turijn is sowieso een stad voor liefhebbers van moderne kunst. Op veel plaatsen vind je werken van moderne kunstenaars, zoals de sculpturen van Tony Cragg naast het Olympisch Stadion of het beeld Eco van Marc Didou bij het filmmuseum. Van de vier musea voor moderne kunst is de Galleria Civica d’Arte Moderna e Contemporanea (GAM) niet te missen.
De voormalige racebaan met uitzicht over Turijn, door Paul Keller
Koffie en chocolade
Het café-leven is in Turijn tot kunst verheven. Op elk pleintje zijn koffiehuizen, vaak nog in de originele 18e- en 19e-eeuwse stijl. Meteen iets lekkers proberen kun je ’s ochtends vroeg al bij de koffie, bijvoorbeeld bij Caffè Torino of Caffè San Carlo op Piazza San Carlo waar je heerlijk in het pluche wegzakt.
De plaatselijke koffiespecialiteit is ‘bicerin’: drie gelijke delen koffie, warme chocolade en melk. Dit drankje kun je natuurlijk het best nuttigen waar het is bedacht, bij Caffè Al Bicerin op het Piazza della Consolata. Alexandre Dumas en Mozart gingen je voor. Bestel er bijvoorbeeld ‘cremini’ bij, vierkante chocolade bonbons uit laagjes verschillende soorten chocolade. Aan het begin van de middag, zo rond een uur of twee, kun je bijvoorbeeld lunchen bij Pepino’s met uitzicht op het statige Palazzo Carignano.
Caffe al Bicerin, door Luca Galli
Turijnse tapas
Later in de middag is het tijd voor een drankje, bijvoorbeeld een Barolo of Dolcetta uit Piemonte. Op de vraag of je een hapje wilt bij je drankje zeg je volmondig ‘ja’. Dit is een waar ritueel in Turijn en loopt uiteen van een bordje met olijven, brood en stukjes salami tot complete buffetten: diverse kaasjes, worst, gegrilde groenten, aardappelen, pasta, pizzapuntjes, sushi en stukken quiche.
Schaam je niet om nog een keer te lopen, dat doen de Torineses ook. Als je dit bij een paar bars doet, en elke bar heeft weer andere lekkernijen, kan het zelfs de avondmaaltijd vervangen. Caffè Veneto en Caffè Elena aan Piazza Vittorio Veneto zijn leuke plekken voor deze Turijnse tapas. Net als de bars ten oosten van station Porta Nuova, die wat moderner zijn, zoals in Via Saluzzo en Via Goito. Een echt Turijns diner is evenmin te versmaden: de keuken serveert stevige kost uit de bergen, zoals wild, stoofschotels en witte truffels.
Kwaliteit staat voorop in Turijn. Het eerste Amerikaanse fastfoodrestaurant had zijn deuren namelijk nog maar net geopend of slow food zag hier het levenslicht. Door deze beweging, die puur en eerlijk eten propageert, worden in veel restaurants ecoproducten gebruikt, het liefst uit de streek. Naast Lingotto is een enorm complex, Eataly, waar je alleen maar slow food kunt kopen en eten. In het centrum kun je ’s avonds bij Sotto la Mole, tegenover het filmmuseum, proeven dat slow food prima te combineren is met wereldkeukens.
Culinair centrum Eataly, door Demoshelsinki
Slapen in barokstijl
Goedkope en comfortabele hotels vind je in Turijn in overvloed. Wie iets langer zoekt, kan iets bijzonders vinden, zoals kamers met barokke plafonds en vloeren.
Hotel Amadeus e Teatro ontvangt je op vriendelijke wijze in hartje centrum. Het hotel heeft een mooie ontbijtruimte, de kamers zijn standaard en netjes. Vanaf €90, inclusief ontbijt. Hotel Genio zit verstopt onder de arcadebogen. Mooie kamers, allemaal verschillend ingericht met een ander kleurenthema. Sommige met originele barokke details, zoals vloeren en plafonds. Zeer gastvrij personeel. Een overnachting met ontbijt kost ongeveer 85 euro.
Ai Savoia is een oud paleis van de Savoies, een toonbeeld van barok in het oude gedeelte van de stad. De kamers – met namen van prinsen en prinsessen van Savoie – zijn niet groot, maar erg netjes. De ontbijtzaal is het toppunt van barokke pacht en praal. Overnachten kan voor zo’n €85, inclusief ontbijt. Hotel Roma heeft bedden met mooi houtsnijwerk, bijzondere lampen en plafondschilderingen in de kamers. Vraag om een kamer met uitzicht op het plein. Een kamer kost ongeveer €98 (inclusief ontbijt).
Foto door Eric Borda
Dit artikel is geschreven door Esther de Beer en verscheen eerder in de Reisgids van de Consumentenbond. Wil je verder kennismaken met dit inspirerende magazine? Kijk dan hier!
