Krakau, de oude koninklijke hoofdstad van Polen, is één van de weinige grote steden in Oost-Europa die vrijwel ongeschonden de Tweede Wereldoorlog is doorgekomen. De bijna 700.000 inwoners tellende stad werd gespaard omdat Hitler Krakau als zijn toekomstige oostelijke hoofdstad zag. De Russen, die Krakau bevrijdden, wilden de charmante stad eveneens behouden.
De met paleizen in renaissance-stijl en gotische kathedralen volgebouwde binnenstad van Krakau, Stare Miasto, werd al in 1978 door UNESCO tot Werelderfgoed verklaard. Veel bezienswaardigheden in Krakau zijn op loopafstand van dit oude centrum. Heb je geen zin om te lopen? Neem dan de bus of tram, die regelmatig rijden en niet duur zijn. Ook vind je overal in de binnenstad gemotoriseerde én paard-aangedreven taxi’s.
Het oude stadscentrum van Krakau, via Ally Caulfield
Wil je alle bezienswaardigheden in Krakau zien? Boek dan vooraf je tickets en passeer alle wachtrijen.
Drakengrot
De heuvel Wawel torent hoog boven de kronkelige steegjes van de Stare Miasto uit. Volgens de legende terroriseerde de Draak van Wawel, Smok Wawelski, lang geleden de stad. In het begin nam hij nog genoegen met het verorberen van de lokale veestapel, maar toen hij jonge vrouwen begon te eisen, was voor de koning de maat vol. Hij beloofde zijn dochter aan degene die de draak zou doden.
Een lokale schoenmaker genaamd Krak durfde de uitdaging aan. Hij voerde de draak een met zwavel gevuld schaap, wat funest bleek voor het vurige karakter van de draak. Na de dood van Smok Wawelski kreeg de schoenmaker de prinses en het koninkrijk, dat sindsdien zijn naam droeg – Krakau.
Vandaag de dag kun je de Smocza Jama, oftewel de drakengrot, bezoeken aan de voet van de Wawel, aan de rivier de Wisla. Bij de entree van de drakengrot, die één van de drukst bezochte bezienswaardigheden en de bekendste grot van het land is, staat een enorm bronzen beeld van de draak. Af en toe spuwt hij nog vuur, maar gevaarlijk wordt hij niet meer.
Zelfs de waterspuwers van Slot Wawel zijn draken, via Archway Andres
Koninklijke hoofdstad
Krakau was de hoofdstad van Polen van 1257 tot 1566, toen het de hoofdstedelijke titel aan Warschau verloor. Toch bleef Krakau de stad voor de kroningen en begrafenissen van Poolse koningen en koninginnen. In de Wawelkathedraal zijn de koninklijke graftombes te bezichtigen.
Het archeologisch en historisch museum, maar ook de kroonjuwelen en de wapenzaal in het Kasteel van Wawel, of Zamek Królewski, zijn zeker het bezoeken waard. De audiëntiezaal is echter de mooiste ruimte in het koniklijke slot. Ooit droeg het plafond 194 uit hout gesneden hoofden, die op de koning neerkeken tijdens vergaderingen en bijeenkomsten. Deze hoofden -er zijn er nu nog zo’n 30 over- representeerden de vele gezichten van het volk en moesten de koning helpen bij het maken van zijn moeilijke beslissingen.
Op steenworp afstand van de Wawel ligt Rynek Glowny, het middeleeuwse marktplein dat tot de mooiste pleinen van Europa behoort. Rond dit plein staan onder meer de Mariakerk (Kościół Mariacki), de 14e-eeuwse universiteit van Krakau en de Florianuspoort. Zeker bij mooi weer zorgen de terrassen en straatartiesten voor nog wat extra sfeer.
Het centrale plein Rynek Glowny, via Ana Paula Hirama
Krakau’s donkere zijde
Uiteraard is het niet alles goud wat er blinkt. In veel stadsdelen buiten het centrum zijn de Sovjetinvloeden duidelijk waarneembaar. Monotone, grijze betonkolossen verschaffen op symmetrische wijze woonruimte aan vooral minderbedeelde Krakovianen.
De geschiedenis van de wijk Kazimierz, dat ongeveer een kilometer buiten het stadscentrum aan de oever van de Wisla ligt, heeft geen grijze, maar een gitzwarte geschiedenis. Ooit was het, met 50.000 inwoners, één van de grootste Joodse nederzettingen van Europa. De Holocaust, waarbij drie miljoen Polen door de Nazi’s werden gedood, maakte daar een bruut einde aan.
Op ongeveer drie kwartier rijden van Krakau ligt één van de meest indrukwekkende ‘bezienswaardigheden’ ter wereld, het voormalige concentratiekamp Auschwitz (Oświęcim). Veel inwoners van Kazimierz werden hier om het leven gebracht. Eigenlijk pas sinds het begin de jaren ’90, toen Kazimierz door Steven Spielberg werd gebruikt als filmlocatie van Schidler’s List, begint de Joodse wijk gelukkig weer op te krabbelen.
In de opgekrabbelde wijk Kazimierz vind je diverse bezienswaardigheden, via Jennifer Boyer
Zout en vuur
Een andere bezienswaardigheid net buiten de stad is de Wieliczka-zoutmijn. De geschiedenis van deze mijn gaat terug tot 1044, waarmee het één van de oudste zoutmijnen ter wereld is. En met een gangenstelsel van 300 kilometer, dat een diepte van ruim 300 meter bereikt, ook één van de grootste. De mijnwerkersgeschiedenis, een ondergronds meer en vele uit zout gehouwen beelden en sculpturen trekken jaarlijks bijna een miljoen bezoekers.
Het vuur van de Wawel en de smaak van het zout komen beide terug in het uitgaansleven, dat in de wijde omtrek positief bekend staat. De vele restaurants, kelderbarren en kroegen zorgen ervoor dat je je ’s avonds nooit hoeft te vervelen in Krakau. De volgende ochtend kun je rustig wakker worden in Planty, het stadspark dat rondom het oude centrum is aangelegd.
Diep onder de grond bezoek je de St. Kinga-kapel, via Dino Quinzani
Waar voor je geld
Krakau’s gevarieerde architectuur, de vele culturele attracties en bruisende uitgaansleven maken de stad de ideale stedentripbestemming. De prima accommodaties, goede en betaalbare restaurants en goede openbaar vervoer dragen hier ook aan bij. Dat je huiswaarts keert met legendes van draken en dappere ridders is dan een extra bonus.
Nog een laatste blik op Wawel, terwijl je met tegenzin Krakau uitloopt. Foto door Piotr P
Wil je alle bezienswaardigheden in Krakau zien? Boek dan vooraf je tickets en passeer alle wachtrijen.
